Een tbs lening verwijst naar situaties waarin u als directeur-grootaandeelhouder (DGA) vermogen – zoals een geldbedrag of een pand – aan uw eigen BV of een daarmee verbonden persoon ter beschikking stelt. Deze transactie valt onder de speciale fiscale terbeschikkingstellingsregeling en wordt belast in box 1 van de inkomstenbelasting. Op deze pagina leggen we uit wat dit precies inhoudt, welke voorwaarden gelden, en hoe u omgaat met de complexe fiscale regels, waaronder de belasting over de opbrengsten en de 12% TBS-vrijstelling.
Een tbs lening (ter beschikking stellen) betekent precies dat u als directeur-grootaandeelhouder (DGA) uw vermogen, zoals een geldbedrag of een pand, niet verkoopt of schenkt, maar juist tijdelijk overdraagt aan uw eigen BV of een daarmee verbonden persoon. Deze handeling houdt in dat u geld of zaak voor een bepaalde tijd beschikbaar maakt, met de onderliggende fiscale verwachting van een vergoeding in ruil voor rente. Zelfs wanneer er geen daadwerkelijke rente wordt betaald, zal de Belastingdienst een fictieve rente berekenen over het ter beschikking gestelde vermogen, die dan belast wordt in box 1 van de inkomstenbelasting. Het is dus een formele financiële transactie die specifiek bedoeld is om vermogensverschuivingen tussen u en uw bedrijf fiscaal correct te behandelen.
De meest belangrijke voorwaarde voor een tbs lening is dat deze altijd een zakelijk karakter moet hebben. Dit betekent dat de afspraken tussen u als DGA en uw BV, of een daarmee verbonden persoon, exact moeten overeenkomen met de voorwaarden die u zou afspreken met een onafhankelijke derde partij, zoals een reguliere kredietverstrekker. Zonder dit zakelijke karakter loopt u het risico dat de Belastingdienst de lening als een schenking of verkapt dividend ziet, wat tot onverwachte en hogere belastingheffing kan leiden.
Om het zakelijke karakter van een tbs lening te waarborgen en fiscale problemen te voorkomen, gelden de volgende essentiële eisen en voorwaarden:
Bij een tbs lening gelden specifieke fiscale regels en belastinggevolgen die essentieel zijn om te begrijpen, aangezien opbrengsten hiervan in box 1 van de inkomstenbelasting vallen en er een 12% TBS-vrijstelling van toepassing is. De Belastingdienst beschouwt de terbeschikkingstelling als een vorm van resultaat uit overige werkzaamheden, waardoor de inkomsten tegen het progressieve IB-tarief (tot 49,5%) worden belast, terwijl niet-zakelijk handelen kan leiden tot correcties en zelfs boetes. In de volgende secties gaan we dieper in op de richtlijnen van de Belastingdienst, de gevolgen voor de DGA, de aftrekbaarheid van rente en hoe u fiscale valkuilen met een tbs lening voorkomt.
De Belastingdienst hanteert specifieke richtlijnen voor tbs leningen om te waarborgen dat de transactie altijd een zakelijk karakter heeft en om misbruik te voorkomen. Dit houdt in dat de voorwaarden van de lening, zoals rente, looptijd en aflossing, identiek moeten zijn aan wat u met een externe partij zou afspreken, om zo bevoordeling en misbruik te voorkomen. Een belangrijke en relatief recente richtlijn is de Wet excessief lenen bij eigen BV deze regeling, die per 31 december 2023 van kracht is, belast het deel van de lening boven de €500.000 als dividend in box 2. Het kabinet heeft deze maatregel ingevoerd om excessief lenen bij eigen bv tegen te gaan en zo uitstel of vermijden volledige belastingheffing te voorkomen.
De Belastingdienst controleert op hoge leningen bij eigen BV en bij onvoldoende zakelijkheid of het overschrijden van de drempel kan [de Belastingdienst] grote fiscale gevolgen inclusief boetes opleggen, zoals een fikse belastingaanslag en boete voor een schijnlening. Daarom is het essentieel om een schriftelijke leningsovereenkomst met duidelijke, marktconforme voorwaarden vast te leggen en deze nauwgezet na te leven. Dit versterkt uw bewijspositie tegen Belastingdienst aanzienlijk en helpt fiscale problemen met uw tbs lening te voorkomen.
Voor u als directeur-grootaandeelhouder (DGA) brengt een tbs lening, waarbij u vermogen aan uw eigen BV ter beschikking stelt, specifieke fiscale gevolgen met zich mee. De inkomsten die u uit deze lening genereert, zoals rente, vallen onder de terbeschikkingstellingsregeling en worden belast in box 1 van de inkomstenbelasting, tegen het progressieve IB-tarief. Hierbij geldt wel de bekende 12% TBS-vrijstelling, waardoor het effectieve belastingtarief op deze inkomsten lager uitvalt, tot maximaal 36,93%. Het is bovendien cruciaal dat de lening een zakelijk karakter behoudt; als de Belastingdienst oordeelt dat er sprake is van onzakelijk lenen, bijvoorbeeld door een debiteurenrisico dat een externe partij niet zou accepteren, kunnen dit leiden tot onverwachte en hogere belastingaanslagen.
Daarnaast wordt u als DGA, ook bij het verstrekken van een tbs lening, geconfronteerd met de regels van de Wet excessief lenen bij eigen BV (ook wel DGA-taks genoemd). Deze regeling, die per 31 december 2023 van kracht is, belast het deel van de schuld van de DGA aan de eigen BV boven de €500.000 als fictief regulier voordeel in box 2. Hierbij worden de schulden van de DGA, diens fiscale partner en zelfs die van kinderen of ouders aan de BV meegerekend. Belangrijk is dat deze heffing een fiscale consequentie is en de civielrechtelijke schuld niet vermindert; uw hoge schuld aan de BV blijft bestaan, wat relevant is voor de balans in box 3. Mocht de BV onverhoopt niet in staat zijn de tbs lening af te lossen, dan kan een waardevermindering van de lening door u als DGA fiscaal ten laste van uw inkomen worden gebracht, wat een tegemoetkoming biedt bij dit soort risico’s.
De rente die de BV betaalt op een tbs lening is in principe aftrekbaar van de winst van de BV, mits de lening een aantoonbaar zakelijk karakter heeft en de overeengekomen rente marktconform is. Dit betekent dat de voorwaarden van de lening vergelijkbaar moeten zijn met die tussen onafhankelijke partijen, om te voorkomen dat de Belastingdienst de rente als onzakelijk aanmerkt. Voor u als DGA is de rente die u ontvangt echter geen aftrekpost; deze wordt juist beschouwd als belastbaar inkomen, waarover al eerder op deze pagina de fiscale behandeling in box 1 en de 12% TBS-vrijstelling zijn toegelicht. De kern is dus dat de betaalde rente een aftrekpost vormt voor de BV, terwijl de ontvangen rente bij de DGA belast wordt.
Een tbs lening is specifiek bedoeld voor een directeur-grootaandeelhouder (DGA) die eigen vermogen, zoals geld of een pand, aan zijn of haar eigen besloten vennootschap (BV) of een daarmee verbonden persoon ter beschikking stelt. Om voor de fiscale terbeschikkingstellingsregeling in aanmerking te komen en als zodanig door de Belastingdienst te worden erkend, moet de lening altijd een zakelijk karakter hebben. Dit betekent dat de voorwaarden van de lening – zoals de rente, looptijd, aflossing en eventuele zekerheden – volledig moeten overeenkomen met wat u zou afspreken met een onafhankelijke derde partij, zoals een bank. Zonder dit zakelijke karakter loopt de DGA het risico dat de transactie fiscaal anders wordt behandeld, bijvoorbeeld als verkapt dividend, wat ongunstige belastinggevolgen kan hebben. Bovendien gelden voor de DGA de regels van de Wet excessief lenen bij eigen BV, die het deel van de schuld boven de €500.000 als fictief regulier voordeel in box 2 belast. Dit betekent een duidelijke beperking op de omvang van een dergelijke lening die zonder aanvullende belastingheffing kan worden verstrekt.
Het gebruik van tbs leningen wordt duidelijk geïllustreerd door diverse praktijksituaties waarin een directeur-grootaandeelhouder (DGA) vermogen aan de eigen BV ter beschikking stelt. Een veelvoorkomend voorbeeld is wanneer de DGA een geldbedrag privé uitleent aan de BV. Dit kan zijn om werkkapitaal aan te vullen, een investering te financieren, of een tijdelijk liquiditeitstekort op te vangen, waarbij de BV een marktconforme rente betaalt en een realistisch aflossingsschema volgt, precies zoals met een externe bank.
Een andere veelvoorkomende casestudy betreft de DGA die een pand privé bezit en dit verhuurt aan de eigen BV voor zakelijk gebruik, zoals kantoorruimte of een bedrijfshal. Ook hierbij is het essentieel dat de huurprijs marktconform is en de afspraken schriftelijk zijn vastgelegd om het zakelijke karakter te waarborgen en fiscale problemen, zoals de toepassing van de Wet excessief lenen bij eigen BV, te voorkomen. Deze voorbeelden onderstrepen het belang van duidelijke overeenkomsten en de naleving van alle fiscale regels om de tbs lening correct en voordelig in te zetten.
Om een tbs lening op te zetten, waarbij u als directeur-grootaandeelhouder (DGA) vermogen aan uw eigen BV ter beschikking stelt, ‘vraagt’ u deze lening niet aan bij een externe partij, maar formaliseert u de afspraken zorgvuldig met uw eigen bedrijf. Dit begint met het opstellen van een schriftelijke leningsovereenkomst, waarin u nauwkeurig het geleende bedrag, het specifieke zakelijke doel, de marktconforme rente en een duidelijk aflossingsschema en looptijd vastlegt. Zorg ervoor dat deze voorwaarden vergelijkbaar zijn met wat een onafhankelijke derde partij zou afspreken om het zakelijke karakter te garanderen en fiscale verrassingen te voorkomen. Een belangrijke tip is om tijdens dit proces altijd een accountant of fiscaal adviseur te raadplegen; zij helpen u de lening correct te structureren volgens de Belastingdienst richtlijnen, inclusief de regels van de Wet excessief lenen bij eigen BV. Na het opstellen is het blijvend naleven van de gemaakte afspraken en een nauwkeurige administratie nodig om de fiscale geldigheid van de tbs lening te behouden.
Het voornaamste verschil tussen een tbs lening en andere leningen ligt in de aard van de partijen die betrokken zijn en de specifieke fiscale gevolgen die hieruit voortvloeien. Een tbs lening is uniek omdat het een interne transactie betreft waarbij u als directeur-grootaandeelhouder (DGA) vermogen uitleent aan uw eigen besloten vennootschap (BV) of een daarmee verbonden persoon. Deze relatie maakt dat de lening onder de fiscale terbeschikkingstellingsregeling valt en de opbrengsten in box 1 van de inkomstenbelasting worden belast, met de eis van een strikt zakelijk karakter en naleving van regels zoals de Wet excessief lenen bij eigen BV. Daarentegen zijn “andere leningen”, zoals een persoonlijke lening, hypotheek of doorlopend krediet, doorgaans overeenkomsten met externe, onafhankelijke kredietverstrekkers. Bij deze externe leningen is de fiscale behandeling breder en afhankelijk van het type lening en het leendoel, waarbij leenrente verschilt per kredietverstrekker en consumenten met meerdere leningen deze vaak kunnen samenvoegen voor een lagere rente of een beter overzicht.
De rente voor een tbs lening wordt marktconform vastgesteld, wat betekent dat deze vergelijkbaar moet zijn met rentetarieven die een onafhankelijke derde partij zou rekenen voor een vergelijkbare lening. Om dit te bepalen, kijkt men naar factoren zoals de kredietwaardigheid van de BV, de looptijd van de lening en de eventuele zekerheden die worden gesteld; een hoger risico betekent meestal een hogere rente. De gekozen rente kan zowel vast zijn gedurende de gehele looptijd van de lening, vergelijkbaar met bijvoorbeeld een persoonlijke lening, als variabel, waarbij deze meebeweegt met de marktrente zoals bij doorlopende kredieten. Het is van groot belang om de onderbouwing van de gekozen rente goed te documenteren in de schriftelijke leningsovereenkomst, zodat u deze bij vragen van de Belastingdienst kunt verantwoorden.
Een tbs lening kan in principe niet zonder rente worden verstrekt zonder dat dit fiscale gevolgen heeft. De Belastingdienst stelt als belangrijke voorwaarde dat een tbs lening altijd een zakelijk karakter moet hebben, wat inhoudt dat de afspraken, inclusief de rente, marktconform moeten zijn – vergelijkbaar met wat een onafhankelijke partij zou afspreken. Wanneer er geen of een te lage rente wordt betaald over het ter beschikking gestelde vermogen, beschouwt de Belastingdienst dit rentevoordeel als een schenking. Dit betekent dat u belastingplichtig wordt over het rentevoordeel boven de schenkingsvrijstelling, naast de fictieve rente die al in box 1 belast wordt. Om fiscale verrassingen te voorkomen, is het dus essentieel om een marktconforme rente vast te stellen en deze te betalen.
Een tbs lening brengt voor u als directeur-grootaandeelhouder (DGA) verschillende risico’s met zich mee, zowel fiscaal als financieel. Ten eerste is er het gevaar dat de Belastingdienst de lening, of een deel ervan, als onzakelijk beschouwt als de voorwaarden niet marktconform zijn. Dit kan leiden tot herkwalificatie als salaris of verkapt dividend, met als gevolg hogere belastingaanslagen in box 1 of box 2, en in sommige gevallen zelfs boetes. Een ander fiscaal risico is de Wet excessief lenen bij eigen BV, waarbij het deel van de schuld van u én uw fiscale partner boven de €500.000 als fictief regulier voordeel in box 2 wordt belast, ondanks dat de civiele schuld blijft bestaan.
Daarnaast zijn er concrete financiële risico’s. Als uw BV in financiële problemen komt en de tbs lening niet kan aflossen, wordt uw lening als DGA vaak achtergesteld ten opzichte van externe schuldeisers zoals banken. Dit betekent dat u uw geld pas terugziet nadat alle andere schuldeisers zijn voldaan, met een aanzienlijk risico op kapitaalverlies. Bovendien eisen banken bij het verstrekken van financiering aan de BV regelmatig dat u als DGA privé meetekent, waardoor u persoonlijk aansprakelijk wordt voor de schulden van de BV. Bij wanbeleid of onrechtmatig handelen kan deze persoonlijke aansprakelijkheid zelfs leiden tot een faillissement van de DGA, waarbij uw privévermogen wordt aangesproken.
Om fiscale problemen met een tbs lening te voorkomen, is het van vitaal belang om het zakelijke karakter van de lening te waarborgen en u strikt aan de Belastingdienst richtlijnen te houden. Dit betekent dat alle afspraken, van de marktconforme rente en een realistisch aflossingsschema tot eventuele zekerheden, gedetailleerd schriftelijk moeten worden vastgelegd en volledig overeen moeten komen met de voorwaarden die u met een onafhankelijke derde partij zou afspreken. Een lening met een te lage of ontbrekende rente kan bijvoorbeeld leiden tot een risico op schenkbelasting, bovenop de reguliere belasting in box 1, omdat de Belastingdienst een onzakelijk rentevoordeel als schenking kan beschouwen.
Het is dan ook van groot belang om niet alleen bij het opzetten van de tbs lening, maar ook gedurende de hele looptijd, de gemaakte afspraken nauwgezet na te leven en een nauwkeurige administratie bij te houden. Regelmatig advies van een accountant of fiscaal adviseur helpt u de complexe regelgeving, inclusief de regels rondom de Wet excessief lenen bij eigen BV, correct toe te passen en zo onverwachte hoge belastingaanslagen of boetes te vermijden.
U kiest voor Lening.com omdat het een onafhankelijk online platform is dat consumenten in Nederland helpt de meest voordelige en geschikte leningen te vinden, met een helder en snel vergelijkingsproces. Binnen enkele minuten vergelijkt u meer dan 45 verschillende leningen van betrouwbare kredietverstrekkers, waarbij de voordeligste leningen met de laagste rentetarieven direct bovenaan staan, volledig afgestemd op uw persoonlijke situatie. Dit eenvoudige en transparante proces is tijdbesparend en zorgt ervoor dat u niet onnodig te veel betaalt, zoals blijkt uit onze hoge klantbeoordeling van 4.1 van 5. Bovendien werkt Lening.com als onafhankelijke kredietbemiddelaar onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en beschikken we over een Wft-vergunning, wat u de zekerheid geeft dat u met een betrouwbare partij te maken heeft. Onze gecertificeerde specialisten staan klaar om u te ondersteunen en te begeleiden bij het vinden van de beste leenopties.