Wanneer u in Nederland een lening kwijtscheldt of uw lening kwijtgescholden krijgt, krijgt u te maken met belastingregels. Dit komt omdat de Belastingdienst het kwijtgescholden bedrag meestal ziet als inkomen, oftewel ‘kwijtscheldingswinst’, wat in beginsel belastbaar is.
Deze pagina helpt u de complexe regels rondom lening kwijtschelden belasting te begrijpen. We bespreken de voorwaarden voor belastingvrije kwijtschelding, de fiscale gevolgen en hoe kwijtscheldingswinst precies wordt belast. Ook duiken we in specifieke situaties voor particulieren en ondernemers, behandelen we de regels voor seniorenleningen bij overlijden, en bieden we inzicht in wat u kunt doen als een ex-partner niet betaalt. Tot slot vindt u antwoorden op veelgestelde vragen om u volledig te informeren.
Het kwijtschelden van een lening betekent voor de belasting dat het bedrag dat u niet meer hoeft terug te betalen, door de Belastingdienst wordt gezien als ‘kwijtscheldingswinst’ en in beginsel belastbaar is als inkomen. Concreet houdt dit in dat u over deze vrijgevallen schuld inkomstenbelasting kunt moeten afdragen. De exacte fiscale gevolgen van het lening kwijtschelden belasting zijn afhankelijk van de aard van de lening – zoals een persoonlijke lening voor consumptieve doeleinden of een zakelijke lening voor een onderneming – en de manier waarop deze in uw belastingaangifte werd verwerkt, meestal in Box 1 (voor inkomen uit werk en woning) of Box 3 (voor inkomen uit sparen en beleggen).
Er is echter een belangrijke uitzondering: de kwijtscheldingswinstvrijstelling (ook bekend als de nihil-regeling). Deze regeling houdt in dat als u als particulier aantoonbaar niet in staat bent de belasting over de kwijtscheldingswinst te betalen, omdat u insolvent bent en geen verhaal meer biedt, de Belastingdienst deze winst onder bepaalde voorwaarden vrijstelt van belasting. Dit voorkomt dat u door de kwijtschelding van een schuld met een nieuwe, onbetaalbare belastingschuld komt te zitten. Voor ondernemers gelden vergelijkbare regels, waarbij kwijtscheldingswinst die voortkomt uit het herstructureren van schulden in bepaalde situaties onder voorwaarden vrijgesteld kan zijn van vennootschapsbelasting om liquiditeitsproblemen te verzachten en faillissementen te voorkomen.
Voor een belastingvrije lening kwijtschelden belasting gelden strikte voorwaarden die verder gaan dan een eenvoudige wens tot kwijtschelding. Voor particulieren is de belangrijkste voorwaarde dat u aantoonbaar insolvent bent en geen verhaal meer biedt. Dit houdt in dat de Belastingdienst moet vaststellen dat u daadwerkelijk niet in staat bent om de schuld, inclusief de daarover verschuldigde belasting, te betalen. Dit wordt in de praktijk vaak aangetoond via een formeel schuldsaneringstraject (zoals een WSNP-traject of een minnelijk akkoord), waarbij al uw bezittingen zijn ingezet en er geen reëel vooruitzicht is op toekomstige inkomsten of vermogen om de schuld af te lossen.
Voor ondernemers is belastingvrije kwijtschelding doorgaans alleen mogelijk wanneer de kwijtscheldingswinst voortkomt uit een schuldenherstructurering die essentieel is om ernstige liquiditeitsproblemen te verzachten en een faillissement te voorkomen. De Belastingdienst beoordeelt in deze gevallen zorgvuldig of de kwijtschelding noodzakelijk is voor de continuïteit van de onderneming en of aan specifieke wettelijke criteria wordt voldaan die gericht zijn op sanering. In beide situaties is de uiteindelijke beslissing afhankelijk van een gedetailleerde beoordeling door de Belastingdienst en is het altijd verstandig om fiscaal advies in te winnen.
Bij het kwijtschelden van een lening gaan de fiscale gevolgen verder dan alleen de reeds besproken heffing van inkomstenbelasting over de kwijtscheldingswinst. De Belastingdienst kan het kwijtschelden van een lening kwijtschelden belasting namelijk ook aanmerken als een schenking, vooral wanneer de rente niet marktconform was. In zo’n geval bent u als geldlener mogelijk schenkbelasting verschuldigd over het kwijtgescholden bedrag of het rentevoordeel.
Daarnaast kan de omzetting van een lening in een gift leiden tot de terugvordering van eerder betaalde toeslagen, zoals in Nederland tussen 2014 en 2016 gebeurde, omdat uw financiële situatie achteraf anders wordt beoordeeld. Verder kunnen er grote fiscale gevolgen ontstaan, inclusief boetes, als de Belastingdienst een lening als onzakelijk aanmerkt; dit kan leiden tot belastingheffing als winstuitdeling in de inkomstenbelasting. Het is daarom van belang alle aspecten zorgvuldig te overwegen of fiscaal advies in te winnen.
Wanneer een lening kwijtgescholden wordt, ziet de Belastingdienst dit bedrag als kwijtscheldingswinst, wat in beginsel belastbaar is als inkomen. Bij de beoordeling van de lening kwijtschelden belasting, past de Belastingdienst de kwijtscheldingswinstvrijstelling toe om te voorkomen dat u door schuldsanering direct in de problemen komt met een nieuwe, onbetaalbare belastingschuld. Deze vrijstelling zorgt ervoor dat de kwijtscheldingswinst niet altijd volledig wordt belast. Voor ondernemers en rechtspersonen geldt dat de vrijstelling specifiek van toepassing is op het deel van de kwijtscheldingswinst dat hoger is dan de som van het geleden verlies uit de onderneming in het jaar van kwijtschelding en de nog te verrekenen verliezen uit oudere jaren. Dit betekent dat de kwijtscheldingswinst eerst wordt verrekend met bestaande verliezen; alleen het resterende bedrag kan dan onder voorwaarden voor vrijstelling in aanmerking komen als er geen verhaal mogelijk is.
Vanaf 1 januari 2025 wordt de kwijtscheldingswinstvrijstelling in de vennootschapsbelasting verder versoepeld voor situaties met te verrekenen verliezen boven de € 1 miljoen. Vanaf deze datum is er een volledige vrijstelling van de kwijtscheldingswinst tot boven de verliezen, wat inhoudt dat de vrijstelling niet langer beperkt is tot 50% van de verliesverrekening. Deze aanpassing is bedoeld om bedrijven met aanzienlijke verliezen de mogelijkheid te bieden makkelijker tot een akkoord te komen met hun schuldeisers en financiële problemen beter te saneren, zonder direct geconfronteerd te worden met een nieuwe fiscale druk.
Wanneer u de Belastingdienst wilt verzoeken om lening kwijtschelden belasting of andere belastingschulden kwijt te schelden, volgt u een gestructureerd proces. Het is cruciaal om uw situatie helder te presenteren en aan te tonen dat u daadwerkelijk niet in staat bent om aan uw betalingsverplichtingen te voldoen. Hieronder vindt u de stappen die u hiervoor kunt nemen:
De kwijtschelding van een lening kent voor particulieren en ondernemers specifieke situaties die de fiscale behandeling sterk beïnvloeden. Voor particulieren ontstaat kwijtschelding doorgaans bij ernstige financiële nood, waarbij een formele schuldsanering (zoals een WSNP-traject of een minnelijk akkoord) vaak leidt tot de toepassing van de kwijtscheldingswinstvrijstelling. Een andere specifieke situatie is kwijtschelding vanuit een persoonlijke relatie, zoals bij een lening van familie of vrienden; hierbij wordt het kwijtgescholden bedrag buiten aantoonbare insolventie door de Belastingdienst in beginsel als een schenking gezien, wat kan leiden tot schenkbelasting. Voor ondernemers zijn de situaties vaak direct gekoppeld aan het voortbestaan van de onderneming, waarbij een lening veelal kwijtgescholden wordt in het kader van een schuldenherstructurering om een faillissement af te wenden, met onder strikte voorwaarden een vrijstelling van vennootschapsbelasting. Een andere specifieke ondernemerssituatie doet zich voor wanneer een aandeelhouder een lening aan de eigen onderneming kwijtscheldt; afhankelijk van de zakelijkheid van de lening kan dit als winstuitdeling worden beschouwd, met andere fiscale gevolgen voor de lening kwijtschelden belasting. In al deze gevallen is het essentieel om de exacte omstandigheden en de aard van de relatie tussen schuldeiser en schuldenaar zorgvuldig te beoordelen voor de correcte fiscale afwikkeling.
De fiscale regels voor een senioren lening met kwijtschelding bij overlijden zijn doorgaans gunstig voor de nabestaanden, omdat de kwijtgescholden schuld in principe niet leidt tot belastingheffing over ‘kwijtscheldingswinst’ voor de erfgenamen. Wanneer een persoonlijke lening of doorlopend krediet van een senior bij overlijden door de kredietverstrekker wordt kwijtgescholden, betekent dit dat de nabestaanden de openstaande schuld niet hoeven af te lossen en er dus geen betalingen meer zijn. Deze kwijtschelding vindt echter niet automatisch plaats en is altijd afhankelijk van specifieke voorwaarden die de kredietverstrekker hanteert, zoals het overlijden vóór een bepaalde leeftijd, het ontbreken van betalingsachterstanden, een maximaal kwijt te schelden bedrag en of een bepaald deel van de looptijd al verstreken is. Vaak is een dergelijke kwijtschelding bij overlijden een ingebouwd onderdeel van de leningvoorwaarden of gekoppeld aan een overlijdensrisicoverzekering, die de schuld dan (deels) aflost, waardoor de nabestaanden niet met een schuld achterblijven.
Indien er geen kwijtscheldingsclausule is of aan de voorwaarden niet wordt voldaan, gaat de lening na overlijden van de leningnemer over op de erfgenamen, die dan verantwoordelijk zijn voor de aflossing. Hierbij gelden de algemene regels van nalatenschap. Een andere fiscale situatie ontstaat wanneer de oorspronkelijke geldgever van een lening aan een senior komt te overlijden en de wens heeft om de openstaande lening om te zetten in een schenking; in dat geval kan er schenkbelasting verschuldigd zijn voor de ontvanger van de schenking, de leningnemer.
Als uw ex-partner de lening niet meer betaalt, blijft u in veel gevallen hoofdelijk aansprakelijk voor de gehele schuld tegenover de kredietverstrekker, vooral als u destijds samen het leningcontract hebt ondertekend. Dit betekent dat de bank u kan aanspreken voor het volledige uitstaande bedrag, zelfs als in uw scheidingsconvenant is vastgelegd dat uw ex-partner verantwoordelijk is voor de betaling. Het is cruciaal om direct contact op te nemen met de leningverstrekker om de situatie uit te leggen en mogelijke oplossingen of een betalingsregeling te bespreken; negeer het probleem niet, want wanbetaling kan leiden tot inschakeling van een incassobureau of deurwaarder en een nadelige BKR-registratie voor u beiden. Als u gedwongen bent meer dan uw eigen aandeel te betalen, heeft u het recht om dit bedrag te verhalen op uw ex-partner. Een andere optie is om de lening volledig over te nemen als uw financiële draagkracht dit toelaat, wat vaak de enige manier is om definitief uit de hoofdelijke aansprakelijkheid te worden ontslagen en zo toekomstige problemen met de lening kwijtschelden belasting of aanhoudende wanbetaling te voorkomen. Zoek altijd juridisch advies om uw specifieke opties te beoordelen en een passende oplossing te vinden.
Wanneer u overweegt uw lening over te sluiten, zoekt u doorgaans naar de laagste rente om uw financiële lasten te verlichten. Het lening oversluiten naar een nieuwe kredietverstrekker met een gunstiger tarief kan lagere maandlasten en geldbesparing op lange termijn opleveren. Dit is vooral voordelig als uw huidige lening een hoge rente heeft; door over te sluiten, kunt u honderden euro’s per jaar besparen op uw leenlasten, soms bij een renteverschil van tot 5 procentpunt tussen de laagste en hoogste tarieven in de markt. Bovendien kunt u met het oversluiten van meerdere leningen naar één lening met lagere rente meer overzicht en controle op inkomsten en uitgaven krijgen, wat bijdraagt aan een verlaging van maandlasten.
Om daadwerkelijk goedkoper geld lenen te bereiken, is het raadzaam niet alleen naar de laagste debetrente te kijken. Vergelijk de complete leningsofferte nauwkeurig, inclusief de leenvorm, looptijd en voorwaarden. Door een objectieve vergelijking bij oversluiten krediet te maken, kiest u voor de best passende looptijd en meest gunstige voorwaarden, wat resulteert in een hogere maandlastenbesparing, zeker als uw huidige rente hoger is dan marktrente. Zo verzekert u zichzelf van de meest gunstige en passende financiële oplossing.
Ja, u kunt een lening onder specifieke omstandigheden laten kwijtschelden zonder hierover belasting te betalen, maar dit is uitzondering en geen regel. In principe ziet de Belastingdienst een kwijtgescholden lening, ook wel lening kwijtschelden belasting genoemd, als ‘kwijtscheldingswinst’, die belastbaar is als inkomen. Echter, als u als particulier aantoonbaar insolvent bent en geen verhaal meer biedt – bijvoorbeeld na een formeel schuldsaneringstraject – kan de Belastingdienst deze kwijtscheldingswinst vrijstellen van belasting. Dit voorkomt dat u door de kwijtschelding van een schuld met een nieuwe, onbetaalbare belastingschuld komt te zitten. Voor ondernemers geldt een vergelijkbare vrijstelling bij schuldenherstructurering om faillissementen af te wenden, mits aan strenge wettelijke criteria wordt voldaan.
Kwijtscheldingswinst ontstaat wanneer een schuldeiser er formeel van afziet om een lening of ander schuldgevoel (geheel of gedeeltelijk) op te eisen. Dit betekent concreet dat u het betreffende bedrag niet meer hoeft terug te betalen. De Belastingdienst ziet dit vrijgevallen bedrag als inkomen, wat in beginsel belastbaar is als ‘kwijtscheldingswinst’. Voor een onderneming ontstaat deze winst specifiek doordat schuldeisers hun rechten prijsgeven, vaak in het kader van een schuldenherstructurering om ernstige liquiditeitsproblemen te verzachten en een faillissement af te wenden, met directe gevolgen voor de lening kwijtschelden belasting.
Voor de belastingaangifte bij een lening kwijtschelden belasting heeft u, naast de standaard documenten zoals uw jaaropgaven van inkomsten en bankafschriften, specifieke bewijsstukken nodig die de aard en omvang van de kwijtschelding aantonen. Allereerst is een officiële verklaring of overeenkomst van de schuldeiser cruciaal, waarin duidelijk wordt vastgelegd welk bedrag precies is kwijtgescholden en per welke datum. Wanneer u in aanmerking komt voor de kwijtscheldingswinstvrijstelling omdat u aantoonbaar insolvent bent, dient u bovendien documentatie toe te voegen die deze financiële onmogelijkheid tot betalen ondersteunt. Dit omvat een gedetailleerd overzicht van uw complete inkomsten- en uitgavenpatroon, een actueel overzicht van al uw bezittingen, en bewijsstukken die uw totale schuldenlast en het onvermogen tot aflossing aantonen. Deze documenten zijn essentieel om de Belastingdienst een volledig beeld te geven van uw situatie en de toepassing van de vrijstelling te onderbouwen.
De kwijtschelding van een lening tussen familie of vrienden volgt specifieke regels die afwijken van een bancaire lening, vooral door de persoonlijke relatie. De Belastingdienst beschouwt het kwijtgescholden bedrag meestal als een schenking, tenzij de lener aantoonbaar niet in staat is om de schuld te betalen – zoals elders op deze pagina is toegelicht. Om onverwachte fiscale gevolgen, zoals schenkbelasting, te vermijden bij het lening kwijtschelden belasting, is het van groot belang dat de voorwaarden van de lening al bij aanvang zorgvuldig en schriftelijk zijn vastgelegd. Dit omvat details over het leenbedrag, de rente en de aflossing, en helpt bovendien conflicten en spanningen in de persoonlijke relatie te voorkomen mochten afspraken niet nagekomen worden.
Wanneer een lening wordt kwijtgescholden, heeft dit vrijwel altijd negatieve gevolgen voor uw kredietwaardigheid. Kredietverstrekkers beoordelen uw financiële betrouwbaarheid aan de hand van uw betaalgedrag in het verleden, zoals geregistreerd bij het Bureau Krediet Registratie (BKR). Een kwijtschelding van een lening betekent dat u de financiële verplichtingen niet volledig bent nagekomen, wat leidt tot een negatieve BKR-registratie. Deze negatieve BKR-codering blijft vijf jaar zichtbaar in uw overzicht, zelfs nadat de kwijtschelding officieel is afgerond. Hierdoor kunnen kredietverstrekkers u in de toekomst eerder beschouwen als een verhoogd risico op wanbetaling, wat de kans verkleint dat u een nieuwe lening, zoals een hypotheek of een ander krediet, krijgt tegen gunstige voorwaarden. Hoewel de lening kwijtschelden belasting zelf onder specifieke voorwaarden belastingvrij kan zijn, blijft de impact op uw financiële reputatie langdurig.
Bij Lening.com positioneren wij ons als uw toegewijde expert in leningen en leenadvies, speciaal voor consumenten in Nederland. Ons primaire doel is u te helpen bij het vergelijken en aanvragen van diverse leningen, zodat u altijd de meest geschikte en voordelige optie vindt. Wij bieden u een 100% onafhankelijke vergelijking, afgestemd op uw persoonlijke financiële situatie en voorkeuren, met het voordeligste aanbod bovenaan ons overzicht. Ons platform faciliteert het gehele aanvraagproces online, zodat u snel en zonder lange bankafspraken offertes ontvangt en kunt ondertekenen, wat bijdraagt aan een eenvoudig en transparant proces.
Ons team van financieel deskundige experts combineert geavanceerde technologieën, waaronder kunstmatige intelligentie en machine learning, met diepgaande financiële kennis om uw zoektocht naar de juiste lening te stroomlijnen. Wij bieden deskundig advies en ondersteuning bij diverse financieringsbehoeften, of het nu gaat om een autofinanciering, een schuldconsolidatielening, het oversluiten van uw lening, of het financieren van een badkamer. De gecertificeerde specialisten van Lening.com staan elke werkdag klaar om u te begeleiden bij elke stap van het vergelijkings- of aanvraagproces, zodat u weloverwogen financiële beslissingen kunt nemen.