De verjaringstermijn voor een lening tussen particulieren in Nederland bedraagt 5 jaar, en begint te lopen zodra een afgesproken betalingstermijn is verstreken of de geldontvanger in verzuim raakt. Op deze pagina ontdekt u precies wat verjaring inhoudt, wanneer deze termijn begint en stopt, welke juridische gevolgen er zijn en hoe u de verjaring kunt onderbreken of verlengen, inclusief praktische voorbeelden.
De verjaringstermijn lening tussen particulieren betekent de wettelijk bepaalde periode waarbinnen een geldschieter zijn vordering op een openstaande lening via de rechter kan afdwingen. In Nederland is deze termijn 5 jaar en begint deze te lopen zodra een afgesproken betalingstermijn is verstreken of de geldontvanger in verzuim raakt. Zodra deze verjaringstermijn is verstreken, verliest de geldschieter de mogelijkheid om via gerechtelijke weg betaling van de schuld te eisen, hoewel de schuld zelf juridisch gezien blijft bestaan als een ‘natuurlijke verbintenis’ die niet afdwingbaar is. Dit biedt de geldlener rechtszekerheid en beschermt tegen claims uit het verleden, terwijl het de geldschieter aanspoort om binnen de gestelde tijd actie te ondernemen, bijvoorbeeld door een officiële aanmaning te sturen om de verjaring te stuiten en de termijn opnieuw te laten ingaan.
De verjaringstermijn voor een lening tussen particulieren in Nederland is 5 jaar. Deze termijn begint te lopen zodra de afgesproken betalingstermijn is verstreken of wanneer de geldontvanger in verzuim raakt. Specifiek voor een geldlening voor onbepaalde tijd start de termijn de volgende dag na schriftelijke mededeling dat geld moet worden terugbetaald, waarbij een redelijke termijn gesteld voor terugbetaling een vereiste is. Bij een geldlening voor bepaalde tijd begint de verjaring de volgende dag na opeisbaarheid van het geleende bedrag.
Het is belangrijk te weten dat dit verschilt van de algemene verjaringstermijn van leningen of schulden in Nederland, die 20 jaar bedraagt. De kortere termijn van 5 jaar geldt dus specifiek voor de vordering tot nakoming van een particuliere geldlening, zoals een persoonlijke lening of doorlopend krediet tussen privépersonen. Bovendien kan de verjaringstermijn lening tussen particulieren ook contractueel worden opgenomen in de leningsovereenkomst, wat partijen de mogelijkheid biedt om, binnen wettelijke kaders, hierover zelf afspraken te maken.
De verjaringstermijn lening tussen particulieren in Nederland, die 5 jaar bedraagt, begint te lopen op verschillende momenten afhankelijk van de aard van de lening. Over het algemeen start de termijn zodra een afgesproken betalingstermijn is verstreken of wanneer de geldontvanger in verzuim raakt. Specifieker, bij een lening voor bepaalde tijd begint de termijn de dag na de opeisbaarheid van het geleende bedrag, terwijl bij een lening voor onbepaalde tijd de termijn start de dag na een schriftelijke mededeling om terug te betalen, mits een redelijke termijn is gegeven. Deze termijn stopt niet uit zichzelf op de vijfjaarsgrens als de geldschieter actie onderneemt; in plaats daarvan kan de verjaringstermijn effectief ‘gestopt’ en opnieuw gestart worden door een stuitingshandeling. Dit betekent dat de geldschieter, door bijvoorbeeld een schriftelijke aanmaning te sturen of een eis bij de rechter in te stellen, de lopende verjaringstermijn kan beëindigen en een nieuwe 5-jarige verjaringstermijn kan laten ingaan. Deze stuitingshandeling kan zo vaak als nodig gebeuren binnen de geldende termijn, waardoor de geldschieter de mogelijkheid behoudt om de schuld via de rechter op te eisen, zolang er tijdig actie wordt ondernomen. Het is cruciaal voor degene die een onderhandse lening verstrekt om deze termijnen goed in de gaten te houden, anders verliest de vordering haar afdwingbaarheid.
Verjaring bij leningen tussen particulieren heeft verstrekkende juridische gevolgen, voornamelijk voor de geldschieter. Wanneer de verjaringstermijn lening tussen particulieren (in Nederland 5 jaar) is verstreken, verliest de geldschieter definitief het recht om via de rechter betaling van de openstaande schuld af te dwingen. De schuld verandert dan in een zogenaamde ‘natuurlijke verbintenis’, wat inhoudt dat de lener juridisch gezien niet meer verplicht is om terug te betalen, al blijft de schuld moreel wel bestaan. Een belangrijke implicatie hiervan is dat als de geldlener, ondanks de verjaring, toch besluit een (deel)betaling te doen, dit de verjaring juridisch gezien ‘ongedaan maakt’. Hierdoor kan de 5-jarige verjaringstermijn opnieuw ingaan vanaf het moment van die betaling. Voor de geldlener biedt de verjaring rechtszekerheid en bescherming tegen zeer oude vorderingen, terwijl het de geldschieter aanspoort om tijdig actie te ondernemen om verjaring te voorkomen, bijvoorbeeld door een stuitingshandeling.
De verjaringstermijn van een lening tussen particulieren kan worden onderbroken en daarmee feitelijk verlengd door specifieke acties, voornamelijk via een stuitingshandeling door de geldschieter of de erkenning van de schuld door de geldlener. De geldschieter kan de lopende verjaringstermijn lening tussen particulieren, die 5 jaar bedraagt, onderbreken door de lener tijdig een schriftelijke aanmaning te sturen of een gerechtelijke eis in te stellen. Wanneer zo’n stuitingshandeling succesvol is uitgevoerd voordat de termijn is verstreken, dan begint er direct een nieuwe 5-jarige verjaringstermijn te lopen vanaf die datum, wat de afdwingbaarheid van de schuld effectief verlengt.
Ook de geldlener zelf kan, al dan niet bewust, de verjaringstermijn verlengen door de schuld te erkennen. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer de lener een (deel)betaling doet op de openstaande lening, een nieuwe betalingsregeling overeenkomt of de schuld op andere wijze schriftelijk bevestigt. Zelfs als de oorspronkelijke verjaringstermijn al verstreken is en de schuld een ‘natuurlijke verbintenis’ is geworden, kan een betaling van de lener de verjaring ongedaan maken en de termijn opnieuw laten ingaan. Voor beide partijen is het van groot belang om alle communicatie en betalingen rondom de lening zorgvuldig schriftelijk vast te leggen om later misverstanden of juridische discussies te voorkomen en de geldigheid van de termijn te kunnen aantonen.
Om de theorie van de verjaringstermijn lening tussen particulieren concreet te maken, zijn hier enkele voorbeelden en casussen uit de praktijk die de werking illustreren. Stel dat Lisa op 1 januari 2020 €3.000 uitleent aan haar vriend Mark, met de afspraak dat het bedrag uiterlijk op 1 januari 2021 volledig moet zijn terugbetaald. Als Mark op die datum niet betaalt en Lisa hierna vijf jaar lang geen enkele stuitingshandeling verricht – dus geen schriftelijke aanmaning stuurt of gerechtelijke stappen onderneemt – dan verjaart haar vordering precies op 1 januari 2026. In dat geval kan Lisa de schuld juridisch niet meer afdwingen. Een ander casus is wanneer Lisa de verjaring wil voorkomen: als zij bijvoorbeeld op 1 december 2025 een aangetekende brief stuurt waarin zij Mark formeel sommeert tot betaling, dan wordt de lopende verjaringstermijn van 5 jaar onderbroken en start er een geheel nieuwe 5-jarige termijn vanaf die datum, namelijk 1 december 2025. Bovendien kan, zelfs nadat een lening formeel verjaard is, de lener zelf de verjaring ongedaan maken: als Mark in februari 2026, uit schuldgevoel, toch nog een deelbetaling doet van bijvoorbeeld €500, dan start vanaf de datum van die betaling een nieuwe 5-jarige verjaringstermijn.
Voor een verjaringstermijn lening tussen particulieren geldt over het algemeen dat er geen verschil is tussen de verjaring van de hoofdsom en de rente. Zowel de vordering voor de oorspronkelijke geleende hoofdsom als de daarover verschuldigde rente vallen onder dezelfde wettelijke verjaringstermijn van 5 jaar in Nederland. Dit betekent dat wanneer de verjaringstermijn ingaat (bijvoorbeeld na het verstrijken van een betalingstermijn of bij verzuim), deze termijn geldt voor de gehele schuld, inclusief alle op dat moment reeds opeisbare rente. De geldschieter moet dus binnen deze 5 jaar actie ondernemen, zoals het sturen van een schriftelijke aanmaning, om zowel de hoofdsom als de opgebouwde rente afdwingbaar te houden via de rechter.
Ja, partijen kunnen zeker een verjaringstermijn afspreken in een leningsovereenkomst, ook voor een verjaringstermijn lening tussen particulieren in Nederland. Hoewel de wettelijke termijn doorgaans 5 jaar bedraagt, biedt het contractenrecht de vrijheid om hierover afspraken te maken in de leningsovereenkomst zelf. Dit moet echter altijd binnen redelijke en wettelijke grenzen blijven; een afgesproken termijn mag bijvoorbeeld niet onredelijk benadelend zijn voor één van de partijen, of in strijd zijn met de goede zeden of openbare orde. Het opnemen van een duidelijke termijn creëert rechtszekerheid en voorkomt onduidelijkheid voor zowel de geldschieter als de geldlener.
Wanneer de verjaringstermijn lening tussen particulieren is verstreken, verliest de geldschieter definitief het recht om de openstaande schuld via de rechter op te eisen. Hoewel de schuld juridisch gezien niet volledig ‘verdwijnt’, verandert deze in een zogenaamde ‘natuurlijke verbintenis’. Dit houdt in dat de geldlener niet langer verplicht kan worden tot betaling, zelfs als de morele plicht tot terugbetaling blijft bestaan. De geldschieter heeft geen wettelijke middelen meer om het geld terug te vorderen, wat de geldlener rechtszekerheid biedt tegen lang openstaande claims. Een belangrijk gevolg is dat als de lener na verjaring alsnog vrijwillig (een deel van) de schuld betaalt, deze betaling niet als onverschuldigd betaald kan worden teruggevorderd het is immers de voldoening van een bestaande, zij het niet-afdwingbare, natuurlijke verbintenis.
Je herkent dat een lening is verjaard wanneer de wettelijke termijn van 5 jaar is verstreken zonder dat de geldschieter actie heeft ondernomen en de geldlener de schuld niet heeft erkend. Dit betekent in de praktijk dat, na het verstrijken van de afgesproken betalingstermijn of het moment van verzuim, de geldschieter binnen deze verjaringstermijn lening tussen particulieren van vijf jaar geen schriftelijke aanmaning heeft verstuurd, geen gerechtelijke stappen heeft ondernomen, en de geldlener geen (deel)betalingen heeft gedaan of de schuld op andere wijze heeft erkend. Als deze periode stilzwijgend is gepasseerd, is de lening juridisch verjaard, wat inhoudt dat de geldschieter de betaling via de rechter niet meer kan afdwingen. Voor meer informatie over leningen en financiële adviezen kunt u terecht op Lening.com.
Om te voorkomen dat een lening tussen particulieren verjaart en u het recht verliest om de schuld via de rechter op te eisen, is het cruciaal om als geldschieter actief en tijdig de wettelijke verjaringstermijn lening tussen particulieren te onderbreken. De meest doeltreffende methode is een stuitingshandeling uit te voeren voordat de standaard 5-jarige termijn is verstreken. Hier zijn de stappen die u kunt nemen:
Zodra een succesvolle stuitingshandeling heeft plaatsgevonden, begint er een geheel nieuwe 5-jarige verjaringstermijn te lopen vanaf die datum. Dit proces kan zo vaak als nodig worden herhaald binnen de dan geldende termijn, wat u de mogelijkheid geeft om de afdwingbaarheid van de schuld te behouden door tijdig actie te ondernemen. Een nauwkeurige administratie van alle correspondentie en acties is daarbij onmisbaar.
Een persoonlijke lening valt, net als andere vormen van een lening tussen particulieren, onder de standaard verjaringstermijn van 5 jaar in Nederland. Wat de persoonlijke lening kenmerkt, is de vaste en overzichtelijke structuur, inclusief een vooraf bepaalde looptijd en vaste maandelijkse aflossingen. Deze heldere afspraken zorgen ervoor dat het startmoment van de verjaringstermijn lening tussen particulieren – wanneer een betalingstermijn is verstreken of de geldontvanger in verzuim raakt – vaak eenduidiger vastligt. Dit geeft zowel de persoon die een persoonlijke lening afsluit als de geldschieter duidelijke ijkpunten: de lener weet precies wanneer te betalen, en de geldschieter heeft een helder kader om binnen de gestelde tijd actie te ondernemen om verjaring te voorkomen.
Voor een zakelijke lening in Nederland geldt de algemene verjaringstermijn van 5 jaar voor de afdwingbaarheid van de vordering, net zoals bij een verjaringstermijn lening tussen particulieren. Dit betekent dat een onderhandse lening in een zakelijke context na vijf jaar niet meer via de rechter is op te eisen als er geen stuitingshandelingen zijn geweest. De associatie met een 10-jarige termijn ontstaat vaak door de looptijd van de lening: veel zakelijke leningen hebben een terugbetalingsperiode van 10 jaar, vooral voor grotere investeringen zoals bedrijfspanden of machines, zoals bijvoorbeeld bij financieringen via Qredits of Geldvoorelkaar. Het is dus belangrijk om de vaste looptijd, waarin aflossingen plaatsvinden, niet te verwarren met de wettelijke verjaringstermijn die de afdwingbaarheid regelt. Een verjaringstermijn van 10 jaar komt wel voor bij specifieke juridische vorderingen of in andere landen, zoals bij sommige persoonlijke leningen in België, maar niet als standaard voor een algemene zakelijke leningvordering in Nederland.
Bij persoonlijke leningen is de rente een vast en cruciaal onderdeel van de afspraken, en deze heeft een directe invloed op de verjaringstermijn lening tussen particulieren doordat zij onlosmakelijk verbonden is met de hoofdsom. Hoewel de rentepercentages voor persoonlijke leningen doorgaans vaststaan voor de gehele looptijd en variëren afhankelijk van uw persoonlijke financiële situatie en het leenbedrag – zo bedraagt de rente bij een lening van € 5.000,- vaak 11,99 procent en bij € 15.000,- rond de 7,99 procent, beide met een looptijd van 60 maanden – vallen alle verschuldigde rentes onder dezelfde wettelijke verjaringstermijn van 5 jaar als de geleende hoofdsom.
Dit betekent dat als een geldschieter actie moet ondernemen om verjaring te voorkomen, zoals het versturen van een schriftelijke aanmaning, deze handelingen gelden voor zowel het oorspronkelijk geleende bedrag als de opgebouwde en opeisbare rente. Er is dus geen aparte, langere termijn voor de rentevordering. Zodra de hoofdsom verjaard is, kan ook de vordering op de rente niet meer gerechtelijk worden afgedwongen, wat het van groot belang maakt voor geldschieters om de 5-jarige termijn voor de gehele schuld – inclusief rente – goed in de gaten te houden.