Studiefinanciering aanvragen is essentieel voor elke student in Nederland die financiële ondersteuning zoekt, van MBO tot universitair onderwijs. In deze complete gids navigeer je eenvoudig door het aanvraagproces bij DUO, leer je alles over de voorwaarden – inclusief regelingen voor studenten jonger dan 18 jaar – tot de berekenings- en terugbetalingsmogelijkheden voor jouw studenten financiering.
Studiefinanciering is een financiële tegemoetkoming van de overheid in Nederland, specifiek bedoeld om in Nederland woonachtige gemotiveerde en talentvolle studenten te ondersteunen bij het bekostigen van hun studie. Deze studenten financiering is beschikbaar voor studenten die een voltijds opleiding volgen op MBO-, HBO- of universitair niveau en omvat verschillende onderdelen: een basisbeurs, een aanvullende beurs, een collegegeldkrediet en een OV-reisproduct, zelfs voor studenten die jonger zijn dan 18 jaar.
De basisbeurs en aanvullende beurs kunnen, onder bepaalde voorwaarden zoals het binnen de nominale studieduur behalen van een diploma, een gift worden; anders moeten deze als een rentedragende lening worden terugbetaald. De aanvullende beurs is specifiek bedoeld voor studenten met ouders die niet kunnen meebetalen aan de studie. Naast deze componenten is het mogelijk om extra geld te lenen via een lening bij DUO, waarbij je het maandelijks geleende bedrag zelf kunt aanpassen. Ook is het toegestaan om naast de studiefinanciering te werken, om zo je inkomsten verder aan te vullen.
De kern van de voorwaarden en eligibility voor studenten financiering in Nederland is dat je als student ingeschreven staat voor een voltijd of duaal traject bij een officieel door het Rijk erkende MBO-, HBO- of WO-opleiding. Hoewel er voor HBO en WO geen minimale leeftijdseis geldt, is voor minderjarige studenten toestemming van de ouders vereist. Een belangrijke leeftijdsgrens is doorgaans maximaal 30 jaar voor de reguliere studiefinanciering, al kunnen studenten ouder dan 30 jaar in aanmerking komen voor het levenlanglerenkrediet. Daarnaast zijn je Nederlandse nationaliteit en verblijfsstatus cruciaal, en voor de aanvullende beurs speelt het inkomen van je ouders een rol, aangezien deze specifiek bedoeld is als zij financieel beperkt zijn en daardoor niet (volledig) kunnen bijdragen aan de studie. Ook gelden er specifieke voorwaarden bij studeren in het buitenland, waarbij onder andere de kwaliteit van het onderwijs van voldoende kwaliteit moet zijn.
De hoofdeisen voor leeftijd en opleiding om in aanmerking te komen voor studenten financiering in Nederland zijn duidelijk, maar bieden ook ruimte voor diverse studiesituaties. Voor de reguliere studiefinanciering, die onder meer de basisbeurs en aanvullende beurs omvat, geldt een maximale leeftijd van 30 jaar, hoewel er voor HBO en WO geen minimale leeftijdseis is. Je opleiding moet officieel door de Nederlandse overheid erkend zijn en je dient ingeschreven te staan voor een voltijd of duaal traject op MBO-, HBO- of universitair niveau.
Voor het levenlanglerenkrediet, een andere vorm van studenten financiering, zijn er specifieke aanvullende mogelijkheden. Zo kunnen studenten die jonger zijn dan 30 jaar dit krediet aanvragen voor de financiering van deeltijdopleidingen, zoals een HBO Bacheloropleiding, of voor een tweede Bachelor- of Masteropleiding. Dit krediet is beschikbaar voor zowel voltijd bol-opleidingen aan het MBO als erkende voltijd-, deeltijd- en duale opleidingen aan HBO of universiteit, inclusief modulair onderwijs en Associate degrees. Daarnaast bestaan er specifieke studiebeurzen voor het afronden van een HBO- of universitaire opleiding die een bredere leeftijdsspanne hanteren, waarbij de leeftijd kan variëren tussen de 18 en 55 jaar, wat extra ondersteuning biedt voor een brede groep studenten.
De hoogte van de aanvullende beurs, een cruciaal onderdeel van je studenten financiering, is direct afhankelijk van het inkomen van je ouders. DUO baseert deze beoordeling op gegevens van de Belastingdienst over het inkomen van twee jaar geleden, waardoor jij als student zelf geen gedetailleerde financiële documenten van je ouders hoeft aan te leveren voor deze specifieke beoordeling. Het is belangrijk te begrijpen dat deze ‘ouderlijke bijdrage’ een berekende bijdrage is; dit betekent niet dat ouders dit bedrag daadwerkelijk aan jou of aan DUO moeten overmaken. Zelfs als ouders financieel kunnen bijdragen volgens de berekening, maar dit niet doen, heeft dit geen directe gevolgen voor je recht op de aanvullende beurs, maar wel voor de hoogte ervan die je van DUO ontvangt.
Studenten met een functiebeperking hebben in Nederland recht op specifieke regelingen en extra ondersteuning om gelijke kansen te garanderen tijdens hun studie. Deze ondersteuning omvat zowel academische aanpassingen zoals langere tentamentijd, een aangepast studieplan en aanpassing van de leerroute, als financiële regelingen. Denk hierbij aan studenten met een gediagnosticeerde lichamelijke, zintuiglijke, chronische of psychische beperking, zoals autisme of dyslexie, die zich hiervoor tijdig melden bij hun onderwijsinstelling.
Om te compenseren voor mogelijke studievertragingen, kunnen deze studenten in aanmerking komen voor een extra jaar studiefinanciering, bestaande uit de OV-studentenkaart en een eventuele aanvullende beurs. Hoewel studenten die door hun functiebeperking langer studeren geen recht hebben op een basisbeurs voor dat extra jaar, kunnen zij wel aanspraak maken op het profileringsfonds van hun onderwijsinstelling voor financiële ondersteuning. Het is voor studenten met een functiebeperking dan ook van groot belang om goed op de hoogte te zijn van hun rechten en proactief contact op te nemen met hun hogeschool of universiteit om de beschikbare faciliteiten en financiële studenten financiering optimaal af te stemmen.
Studiefinanciering aanvragen doe je eenvoudig online via DUO, de Dienst Uitvoering Onderwijs, die verantwoordelijk is voor deze studenten financiering. Het proces omvat doorgaans het verzamelen van benodigde documenten en het zorgvuldig doorlopen van een digitale aanvraag. In de volgende secties van deze gids vind je een gedetailleerd stappenplan en diepgaande informatie over elk onderdeel van de aanvraag, inclusief de verschillende beurs- en leenmogelijkheden.
Voor een vlotte aanvraag van studenten financiering bij DUO is een goede voorbereiding op het gebied van documenten essentieel. Hoewel het proces grotendeels digitaal verloopt via je DigiD, is het belangrijk om de basis op orde te hebben. Je hebt altijd een geldig identiteitsbewijs nodig, zoals een kopie paspoort en/of identiteitskaart of een geldig rijbewijs, en de gegevens van je Nederlandse bankrekening waar de financiële tegemoetkoming op gestort kan worden. Vaak haalt DUO veel benodigde informatie, zoals ouderlijk inkomen voor de aanvullende beurs, zelf uit de systemen van de Belastingdienst, waardoor je minder documenten direct hoeft aan te leveren dan bij een algemene lening. Mochten er echter specifieke situaties zijn, bijvoorbeeld een partner, of als aanvullende financiering buiten de standaard studenten financiering wordt overwogen, dan kunnen er vergelijkbare documenten zoals een kopie paspoort en financiële documenten van een partner, of je eigen arbeidscontract en loonstroken, gevraagd worden. Zorg er dus voor dat deze persoonsgegevens en financiële overzichten actueel en bij de hand zijn.
Het online aanvraagproces voor studenten financiering via DUO is de standaardmethode en vereist een geldige DigiD voor digitale authenticatie. Dit betekent dat je inlogt met je persoonlijke DigiD om toegang te krijgen tot het veilige aanvraagportaal van DUO. Zonder een DigiD kun je de aanvraag niet afronden, en het is daarom van belang dat je deze tijdig aanvraagt via de DigiD-website als je er nog geen hebt, aangezien dit proces enkele werkdagen kan duren. Zorg er dus voor dat je, naast je persoonsgegevens en bankrekeningnummer, ook je DigiD gereed hebt om de digitale stappen soepel te doorlopen.
Na het indienen van je aanvraag voor studenten financiering via DUO, begint de beoordelingsfase. Hierin controleert DUO zorgvuldig of alle benodigde documenten compleet en correct zijn en of je voldoet aan de eerdergenoemde voorwaarden. Deze beoordeling vindt plaats nadat je alle aanvullende documenten hebt aangeleverd. Het resultaat van de aanvraagbeoordeling kan goedkeuring, afkeuring, of een verzoek om extra informatie zijn, waarbij je altijd feedback ontvangt over de status, bijvoorbeeld via je online DUO-omgeving. Zodra je aanvraag volledig is goedgekeurd, worden de voorwaarden voor uitbetaling vastgesteld.
De hoogte van je studiefinanciering bereken je door te kijken naar de verschillende onderdelen en je persoonlijke situatie. De aanvullende beurs is bijvoorbeeld afhankelijk van het inkomen van je ouders; hoe hoger dat inkomen, hoe lager de aanvullende beurs zal zijn. Het collegegeldkrediet is gekoppeld aan de hoogte van je collegegeld, en het bedrag van de studielening kun je maandelijks zelf aanpassen. Meer gedetailleerde uitleg over de berekening van de basisbeurs, aanvullende beurs, collegegeldkrediet en andere aspecten van je studenten financiering vind je in de hieropvolgende secties.
De basisbeurs, aanvullende beurs en collegegeldkrediet zijn de drie fundamentele onderdelen van je studenten financiering die je via DUO kunt ontvangen. De basisbeurs is een vast maandelijks bedrag dat bijdraagt aan je studiekosten en levensonderhoud; voor uitwonende studenten bedraagt deze bijvoorbeeld 445 euro per maand in studiejaar 2023/2024 en is de basisbeurs gekoppeld aan de OV-studentenkaart. Het is relevant om te weten dat MBO-studenten deze beurs ontvangen in plaats van een collegegeldkrediet. De aanvullende beurs is bedoeld voor studenten met ouders die door financiële omstandigheden niet (volledig) kunnen bijdragen aan de studie, waarbij de hoogte afhankelijk is van het ouderlijk inkomen, het aantal studerende kinderen en andere specifieke factoren. Zowel de basisbeurs als de aanvullende beurs kunnen, onder voorwaarde van het behalen van je diploma binnen de nominale studieduur, een gift worden. Het collegegeldkrediet is een lening die specifiek dient voor het betalen van je collegegeld en waarvan het bedrag direct gerelateerd is aan de actuele hoogte van je collegegeld.
Het gebruik van studiefinanciering calculators is een waardevolle eerste stap voor studenten om een helder beeld te krijgen van hun potentiële studenten financiering. Deze online hulpmiddelen helpen je snel en gemakkelijk te berekenen hoe hoog je basisbeurs, aanvullende beurs en collegegeldkrediet waarschijnlijk zullen zijn, gebaseerd op je persoonlijke situatie, zoals je opleidingsvorm, woonsituatie en het inkomen van je ouders. Door je gegevens in te vullen, krijg je een indicatie van het bedrag dat je maandelijks kunt verwachten en wat je totale lening zou kunnen inhouden, waardoor je beter kunt plannen en een weloverwogen beslissing kunt nemen over je studielening bij DUO. Hoewel deze calculators een goede schatting bieden, is het altijd belangrijk om de definitieve berekening en voorwaarden van DUO zelf te raadplegen.
De keuze voor een specifieke studievorm – mbo, hbo of universiteit – heeft een directe invloed op de duur, structuur en flexibiliteit van je opleiding, wat weer consequenties heeft voor je behoefte aan en de invulling van studenten financiering. Zo bieden mbo-opleidingen een praktische basis die vaak doorstroom mogelijk maakt naar het hbo, wat betekent dat je financiële planning over meerdere onderwijstrajecten kan lopen. Het hbo onderscheidt zich door het aanbieden van diverse opleidingstypen, waaronder de associate degree (een tweejarige opleiding die toegang geeft tot een hbo-bachelor), de vierjarige hbo-bachelor en de 1 tot 3-jarige hbo-master.
Deze diverse hbo-programma’s, naast de meer traditionele universitaire bachelor- en masteropleidingen, komen vaak met verschillende studievormen zoals dag-, avond-, zaterdag- of deels online onderwijs. Een student kan bijvoorbeeld kiezen voor een regulier traject dat doorloopt in 3 fases en een afstudeerfase, of een flexibelere variant met losse deelprogramma’s. Deze flexibiliteit, waarbij studenten hun studie op eigen wijze kunnen inrichten en soms zelfs online onderwijs volgen, stelt velen in staat om studie en werk te combineren, wat de afhankelijkheid van studiefinanciering kan beïnvloeden en een realistische planning van studietijd vereist.
De terugbetaling van je studenten financiering via DUO omvat diverse componenten en kent flexibele regelingen die afhankelijk zijn van jouw studiesucces en financiële situatie. De basisbeurs en aanvullende beurs moeten worden terugbetaald als deze niet binnen de nominale studieduur een gift worden door het behalen van je diploma; hetzelfde geldt voor het studentenreisproduct als je je diploma niet binnen tien jaar behaalt. Het collegegeldkrediet is daarentegen altijd een lening en moet na je studie met rente worden terugbetaald. Je terugbetalingsverplichting start doorgaans op 1 januari volgend op het jaar waarin je recht op studenten financiering stopt, beginnend met een aanloopfase waarin aflossen al mag, maar nog niet hoeft. Je hebt de mogelijkheid om je maandelijkse aflossing zelf aan te passen en vervroegd af te lossen. Er zijn bovendien verschillen tussen het oude en nieuwe leenstelsel wat betreft de rente en terugbetalingstermijn, waarbij het huidige systeem vaak gunstige terugbetaalvoorwaarden naar draagkracht biedt om studenten met een studieschuld tegemoet te komen.
Een essentieel kenmerk van het leenstelsel, een belangrijke pijler van de hedendaagse studenten financiering, is dat de studielening niet renteloos is. Studenten met een lening volgens dit stelsel, dienen rente te betalen over hun studieschuld tijdens de terugbetalingsperiode, zoals eerder beschreven voor het collegegeldkrediet en de voorwaardelijke basis- en aanvullende beurs. Dit betekent dat het geleende bedrag uiteindelijk meer kost dan het oorspronkelijk ontvangen bedrag, een belangrijke financiële overweging voor elke student. De rente die DUO over de studielening berekent, kan variëren en wordt jaarlijks vastgesteld, wat de totale terug te betalen som over de jaren heen beïnvloedt.
De aflossingsopties voor je studenten financiering via DUO zijn ontworpen om veel flexibiliteit te bieden, zodat de terugbetaling goed aansluit op jouw persoonlijke financiële situatie. Na de ‘anloopfase’ – een periode waarin je al mag aflossen maar dit nog niet verplicht is – kun je zelf je maandelijkse aflossing aanpassen. Ook staat het je vrij om vervroegd af te lossen, geheel of gedeeltelijk, zonder dat je hier een boete voor betaalt. Het systeem van terugbetaling ‘naar draagkracht’ is hierin een sleutelfactor: de hoogte van je maandelijkse aflossing wordt gebaseerd op je inkomen van twee jaar geleden. Dit betekent dat DUO rekening houdt met je financiële omstandigheden, wat voorkomt dat je in problemen komt bij wisselende inkomsten. Zo behoud je zelf de controle over het beheer van je studieschuld, wat een belangrijke vorm van financiële vrijheid biedt.
Het niet tijdig of helemaal niet terugbetalen van je studenten financiering heeft serieuze gevolgen die verder reiken dan alleen het opgebouwde bedrag. Hoewel DUO flexibele aflossingsopties biedt op basis van je draagkracht, kan het negeren van je terugbetalingsverplichting leiden tot escalatie van de schuld. Een kredietverstrekker, zoals DUO, kan een betalingsregeling treffen als je de lening niet kunt betalen, maar het niet nakomen van zo’n afspraak kan resulteren in verdere invorderingsmaatregelen, zoals de inschakeling van een deurwaarder, wat extra kosten met zich meebrengt en verdere schuldopbouw versnelt. Een actieve betalingsregeling kan dit voorkomen. Bovendien kan een openstaande schuld zonder een duidelijk betalingsplan je toekomstige financiële mogelijkheden aanzienlijk bemoeilijken, bijvoorbeeld bij het aanvragen van een hypotheek of andere leningen, omdat dit invloed heeft op je kredietwaardigheid.
Het vergelijken van de verschillende financieringsopties voor je studie is een essentiële stap om de beste financiële ondersteuning te vinden die aansluit bij jouw situatie. Naast de overheid geboden studenten financiering via DUO, zoals de basisbeurs, aanvullende beurs en collegegeldkrediet, bestaan er ook particuliere studieleningen en diverse subsidies. De cruciale aandachtspunten bij deze vergelijking zijn de financieringsrente, de looptijd van de financiering en de specifieke financieringsvoorwaarden. Terwijl de studielening van DUO onder het leenstelsel een rentedragende lening is met flexibele terugbetalingsmogelijkheden naar draagkracht, kunnen particuliere studieleningen bij een bank of kredietverstrekker weliswaar een alternatief zijn, maar zijn de leningsmogelijkheden beperkt door inkomen. Een minder bekende maar belangrijke optie zijn specifieke regelingen en subsidies, waarbij studenten die buiten reguliere financieringsregelingen vallen soms in aanmerking komen voor een renteloze studielening of gift tot subsidie tot € 5.000.
De kern van het verschil tussen studiefinanciering en particuliere studieleningen ligt in hun voorwaarden en flexibiliteit. Studiefinanciering van DUO is een overheidsregeling die brede toegankelijkheid biedt en zich richt op aanpasbare terugbetaling naar draagkracht, passend bij de studentenstatus. Particuliere studieleningen van banken of andere kredietverstrekkers dienen als alternatief en worden vaak overwogen wanneer de overheidsfinanciering ontoereikend is, bijvoorbeeld voor het bekostigen van eenmalige studiekosten zoals inschrijvingsgeld, boeken, materiaal of schooluitstapjes. Dit is ook het geval wanneer het collegegeld voor particuliere opleidingen hoger uitvalt dan de reguliere wettelijke tarieven.
Een belangrijk onderscheid is dat private leningen, die vaak worden afgesloten als een persoonlijke lening, sterk afhankelijk zijn van het inkomen en de kredietwaardigheid van de aanvrager. Dit kan de student zelf zijn, of diens ouders. De leningsmogelijkheden bij banken zijn hierdoor beperkter door inkomen dan de overheidsfinanciering, waarvan de voorwaarden primair aan je studentenstatus zijn gekoppeld. Tevens bieden particuliere leningen doorgaans minder flexibiliteit in aflossing dan de ‘naar draagkracht’-regeling van DUO, al is vervroegd aflossen bij particuliere leningen wel vaak boetevrij mogelijk.
Kwetsbare studenten, zoals jongeren met een minder sterk sociaaleconomisch vangnet of zij die kampen met mentale of fysieke problemen, kunnen in Nederland rekenen op aanvullende beurzen en diverse subsidies om hun onderwijs betaalbaar en toegankelijk te houden. De aanvullende beurs, een essentiële vorm van studenten financiering van DUO, is specifiek gericht op studenten met ouders met laag inkomen. Om aanspraak te maken op de maximale aanvullende beurs, die in studiejaar 2023/2024 bijvoorbeeld €416,00 bedraagt, mag het ouderlijk inkomen maximaal €35.200 zijn. Het is echter zorgwekkend dat studentenorganisaties zoals LSVb en FNV Young & United melden dat veel studenten deze belangrijke beurs mislopen door slechte voorlichting.
Naast de aanvullende beurs bestaan er specifieke subsidies voor kwetsbare studenten. Zo kunnen voor universitaire studies voor kansarme jongeren regelingen worden gevonden die financiering en renteloze leningen bieden, met een jaarbudget van bijvoorbeeld €100.000, hoewel het uiteindelijke subsidiebedrag afhankelijk van aanvraag is. Bovendien is de roep groot voor een standaard aanvullende beurs voor studenten met functiebeperking, omdat het huidige systeem hen onvoldoende ondersteunt en studieschuld een grote drempel vormt. De angst voor een hoge studieschuld weerhoudt veel kwetsbare studenten, waaronder jongeren zonder studerende ouders, ervan om de beschikbare studenten financiering via het leenstelsel te gebruiken.
Hoewel de studiefinanciering van DUO de primaire bron van studenten financiering is, kunnen bankleningen en andere kredietverstrekkers een optie zijn voor aanvullende financiële behoeften. Anders dan bij DUO, beoordelen traditionele banken en alternatieve aanbieders een leningaanvraag sterk op basis van de kredietwaardigheid en het inkomen van de student of diens ouders. Een essentieel verschil hierbij is de BKR-registratie: vrijwel alle kredietverstrekkers in Nederland verstrekken geen financiering als er sprake is van een lopende negatieve BKR-codering, wat een strikter beleid is dan bij de overheidsfinanciering die meer gericht is op de studentenstatus. Naast reguliere persoonlijke leningen van banken, zijn er ook alternatieve financieringsbronnen zoals een lening van familie of leningen waarbij onderpand wordt vereist. Het is hierbij goed om te weten dat de rentetarieven en totale kosten van deze alternatieven flink kunnen uiteenlopen, en dat ze, afhankelijk van het risicoprofiel, niet per se voordeliger hoeven te zijn dan leningen van traditionele banken.
In Nederland bieden studenten leningen studenten diverse mogelijkheden voor studenten financiering naast de basisbeurs en aanvullende beurs, maar komen ze ook met specifieke voorwaarden. De studielening via DUO stelt studenten in staat essentiële studiekosten te dekken, zoals inschrijvingsgeld, boeken en leermateriaal, en ook schooluitstapjes. Hoewel het geleende bedrag flexibel is en maandelijks aan te passen, is de studielening van DUO een rentedragende lening, wat betekent dat verhoogde rente, bijvoorbeeld sinds 7 september 2017, studenten verder in schulden heeft gedreven. De terugbetalingstermijn voor deze leningen bedraagt doorgaans 35 jaar, met aflossing naar draagkracht.
Naast DUO zijn particuliere studieleningen bij een bank of kredietverstrekker een alternatieve mogelijkheid, specifiek voor studenten zonder of met ontoereikende studenten financiering van DUO; de leningsmogelijkheden hiervoor zijn echter beperkt door inkomen en kredietwaardigheid van de aanvrager. Voor volwassen studenten ouder dan 30 jaar, biedt het Levenlanglerenkrediet een belangrijke mogelijkheid om een groot deel van lesgeld en examenkosten te financieren, hoewel het geen arrangementskosten of literatuurkosten omvat. Er bestaan ook specifieke renteloze studieleningen of subsidies tot € 5.000 voor studenten die buiten de reguliere financieringsregelingen vallen, vaak bedoeld om hun opleiding af te ronden. Een belangrijk, vaak over het hoofd gezien detail is dat lenende studenten zelf opdraaien voor eventuele kortingen op het collegegeld, wat de totale financiële last kan beïnvloeden.
Voor de financiering van het hoger onderwijs in Nederland zijn er diverse opties en regelingen beschikbaar, die verder reiken dan de traditionele studiefinanciering via DUO. Naast de overheidscomponenten zoals de basisbeurs en leningen, bestaan er ook specifieke publieke regelingen zoals de Lerarenbeurs, bedoeld voor onderwijsprofessionals die zich willen blijven ontwikkelen. Daarnaast kunnen studenten hun studie financieren met particuliere leningen via banken, eigen spaargeld, of via financiering door een werkgever, waarbij vaak interessante fiscale en financiële voordelen mogelijk zijn. Het is cruciaal om alle opties voor studenten financiering zorgvuldig te vergelijken en de voorwaarden te begrijpen, aangezien elke keuze invloed heeft op je financiële toekomst.
Naast de bekende studiefinanciering van DUO en de specifieke regelingen voor kwetsbare studenten, bestaan er diverse aanvullende ondersteuningsmogelijkheden en subsidies die studenten helpen met hun opleiding. Deze extra studenten financiering is vaak gericht op specifieke talenten, doeleinden of situaties. Zo zijn er bijvoorbeeld studiebeurzen en subsidies die financiële ondersteuning bieden aan talentvolle jonge mensen die vervolgonderwijs of onderzoek doen binnen de kunst, cultuur en media sector. Ook universitaire instellingen zoals de Universiteit Twente en TU Delft bieden specifieke subsidies voor studie en onderzoek, wat de mogelijkheden voor een gerichte financiële boost vergroot. Bovendien kunnen studenten die hun HBO- of universitaire opleiding afronden in aanmerking komen voor een subsidiebedrag tot maximaal €5.000, wat een waardevolle stimulans kan zijn in de laatste fase van de studie.
Verder zijn er persoonlijke subsidies die specifiek ondersteuning bieden voor studie doeleinden, inclusief studiereizen in Nederland. Voor getalenteerde afgestudeerde vrouwen die een vervolgstudie of onderzoek in het buitenland ambiëren, zijn er speciale subsidies beschikbaar met bedragen tussen €500 en €6.000 per aanvraag, te regelen via de website van bijvoorbeeld het Cultuurfonds, dat een jaarbudget van €40.000.000 beheert voor dit type ondersteuning. Ook gemotiveerde volwassenen die een MBO- of HBO-kwalificatie willen behalen als ’tweedekansonderwijs’ kunnen een studiefonds aanvragen, met een maximum van €2.700 per uitgifte, wat de weg opent voor maatschappelijke herintegratie. Zelfs wanneer een werkgever de opleiding betaalt, zijn er via onderwijsinstellingen zoals Bestuursacademie Nederland interessante financiële voordelen en subsidiemogelijkheden te verkennen voor je studie financiering.
Jazeker, je kunt studiefinanciering aanvragen als je jonger bent dan 18 jaar, mits je start met een HBO- of universitaire opleiding. Voor deze onderwijsniveaus kent de studenten financiering in Nederland geen minimale leeftijdsvereiste, wat betekent dat je al vroeg met je studie kunt beginnen en financiële ondersteuning kunt ontvangen. Een belangrijke voorwaarde hiervoor is dat je ouders hun toestemming geven voor de aanvraag bij DUO, omdat je nog minderjarig bent. Dit recht op studiefinanciering gaat in vanaf de eerste maand van je studie, zelfs als je nog geen 18 bent.
Wanneer je als student jonger dan 18 jaar studiefinanciering ontvangt, is het belangrijk te weten dat dit invloed heeft op de kinderbijslag. Hoewel je maximaal twee maanden kinderbijslag en studiefinanciering gelijktijdig mag ontvangen, vervalt het recht op kinderbijslag daarna bij de ontvangst van studiefinanciering. Dit is een specifieke regeling waar je rekening mee moet houden bij je financiële planning. Mocht je hierover vragen hebben, dan kun je contact opnemen met de Studentenlijn van de LSVb voor advies over deze specifieke regels rondom studiefinanciering voor minderjarigen.
Als je ouders niet (volledig) kunnen bijdragen aan je studie, is de aanvullende beurs een cruciaal vangnet binnen de studenten financiering in Nederland. Deze beurs is specifiek bedoeld voor studenten met ouders met een lager inkomen. Het is echter een veelvoorkomend probleem: uit cijfers van de Landelijke Studentenvakbond (2024) blijkt dat een derde van de studenten geen financiële ouderlijke bijdrage krijgt, los van de berekende draagkracht. Wanneer je niet in aanmerking komt voor de aanvullende beurs, of deze onvoldoende is, ben je als student vaak aangewezen op een studielening bij DUO of het combineren van studie en werk om rond te komen.
Deze grotere afhankelijkheid van leningen kan een aanzienlijke drempel vormen. Vooral jongeren zonder studerende ouders, studenten met een migratieachtergrond en studenten met een functiebeperking durven vaak geen studiefinanciering via het leenstelsel te gebruiken vanwege de angst voor een hoge schuldenlast. Dit kan leiden tot extra financiële druk, studievertraging, of zelfs de overweging om niet te starten met een studie, ondanks je recht op ondersteuning. Het is daarom essentieel om alle beschikbare opties van studenten financiering grondig te onderzoeken.
De studielening is niet renteloos. Sinds de invoering van het leenstelsel en recente wijzigingen, met name vanaf 7 september 2017 en een verdere toename op 1 januari 2024, is de rente op studieleningen zelfs meer dan vijf keer zo hoog geworden ten opzichte van eerdere beloftes. Dit betekent dat over de totale studieschuld, die deel uitmaakt van de studenten financiering, rente wordt berekend, zelfs al tijdens de tweejarige aanloopfase waarin aflossen nog niet verplicht is. Deze renteverhoging heeft tot gevolg dat de totale studieschuld met duizenden euro’s kan stijgen, en velen ervaren dat de rente op hun studielening nog steeds veel hoger blijft dan beloofd, wat levenslang invloed heeft op hun financiële situatie.
De terugbetaling van je studenten financiering verloopt via DUO en is ontworpen met flexibiliteit, afgestemd op jouw persoonlijke financiële situatie. Je terugbetalingsverplichting start op 1 januari volgend op het jaar waarin je recht op studiefinanciering stopt, gevolgd door een twee jaar durende aanloopfase waarin aflossen al mag, maar nog niet verplicht is. Hierna begint de aflosfase. Je kunt je maandelijkse aflossing zelf aanpassen, met een minimaal bedrag van €50 per maand, of ervoor kiezen om je studieschuld in één keer af te lossen. Interessant is dat studenten die doorstudeerden in sommige gevallen zelfs een keuze hadden tussen het oude en nieuwe leenstelsel voor hun terugbetaling, wat unieke overwegingen met zich meebracht. Een indicatie van een maandelijks bedrag voor een studieschuld met 10-jaarsrente, van toepassing vanaf 2020, is ongeveer €82.
Onder het leenstelsel, dat van kracht was voor studenten die tussen 2015 en 2023 met een hbo- of universitaire opleiding begonnen, was het meest directe gevolg voor je basisbeurs dat deze werd afgeschaft. Dit betekende dat de basisbeurs, die voorheen een gift kon worden, werd omgezet in een studielening, waardoor studenten dat bedrag moesten lenen als onderdeel van hun studenten financiering. De gevolgen hiervan waren dat studenten onder dit stelsel veelal hogere studieschulden opbouwden, met een geschatte gemiddelde studieschuld van ongeveer €30.000. Dit leidde tot een grotere financiële druk, een toegenomen afhankelijkheid van bijbanen om rond te komen, en bezorgdheid over de toegankelijkheid van het hoger onderwijs, vooral voor studenten met ouders met een lager inkomen en studenten met een functiebeperking, die hierdoor financieel nadeel ondervonden door het wegvallen van de basisbeurs en een jaar extra ondersteuning.
Via Lening.com vraag je niet de overheidsstudiefinanciering van DUO aan, maar kun je wel profiteren van onze expertise en service om een passende aanvullende of alternatieve studenten financiering te vinden en aan te vragen, mocht de overheidssteun ontoereikend zijn. Onze gecertificeerde specialisten staan klaar om deskundig advies en ondersteuning op maat te bieden, want ‘geld lenen voor studie’ is een van de meest gekozen leendoelen bij Lening.com, wat onze relevantie voor studenten aantoont. Als onafhankelijke vergelijker van kredietverstrekkers helpen we je snel en gemakkelijk bij het vinden van geschikte leningopties, inclusief de mogelijkheid tot kosteloos vervroegd aflossen. We werken uitsluitend samen met kredietverstrekkers die onder toezicht staan van de AFM en DNB, en Lening.com zelf beschikt over een Wft-vergunning, wat garant staat voor een betrouwbaar en transparant aanvraagproces voor jouw studiefinanciering.