De Wet excessief lenen is ingevoerd om het lenen van meer dan €700.000 van uw eigen vennootschap fiscaal minder aantrekkelijk te maken, waarbij leningen van u en uw partners meetellen. Op deze pagina ontdekt u de exacte regels, fiscale gevolgen en hoe een Wet excessief lenen calculator u kan helpen om aan de voorwaarden te voldoen.
De Wet excessief lenen is een Nederlandse fiscale maatregel die gericht is op het aanpakken van bovenmatige leningen die aanmerkelijkbelanghouders opnemen bij hun eigen vennootschap. Het hoofddoel van de wet excessief lenen is het ontmoedigen van het structureel aanhouden van grote schulden bij de eigen BV, specifiek lenen boven de grens van €700.000. Hiermee wil de wet voorkomen dat winsten onbelast in de vennootschap blijven hangen via leningen, in plaats van dat ze worden uitgekeerd als dividend en daarover belasting wordt betaald. De wet heeft een preventieve werking: het moedigt DGA’s aan om hun schulden onder dit maximumbedrag te brengen en te houden, om zo ongewenste fiscale afrekeningen te vermijden.
De Wet excessief lenen is specifiek van toepassing op aanmerkelijkbelanghouders, zoals directeuren-grootaandeelhouders (DGA’s), en heeft betrekking op hun schulden bij de eigen vennootschap. De wet geldt voor deze groep wanneer zij, samen met hun partners, een bedrag van meer dan €700.000 lenen bij hun eigen private vennootschap. Het is dus gericht op het reguleren van excessief lenen vanuit de eigen BV, met als doel de fiscale aantrekkelijkheid van deze leningen te verminderen.
Bovendien tellen leningen aan verbonden personen, zoals een zoon die ook van de BV leent, mee voor deze grens van de Wet excessief lenen. Echter, niet alle leningen vallen automatisch onder deze regeling. Specifieke uitzonderingen zijn er voor schulden die kwalificeren als eigenwoningschuld, bijvoorbeeld een lening voor het vervangen van het dak van de eigen woning. Ook een lening die is aangegaan bij een bank, waarbij de vennootschap uitsluitend garant staat om gunstigere voorwaarden (zoals een lagere rente) te verkrijgen, telt niet mee voor de grens. Deze uitzonderingen zorgen ervoor dat de wet zich richt op de directe leningverhouding tussen de DGA en diens eigen BV.
De kern van de Wet excessief lenen wordt gevormd door strikte voorwaarden en regels die bepalen wanneer een lening als ‘excessief’ wordt beschouwd. De belangrijkste regel is de leengrens van €700.000, waarbij niet alleen uw eigen leningen van de vennootschap meetellen, maar ook die van uw fiscale partner en eventuele verbonden personen. Een cruciaal aspect van de implementatie van deze wet is de eerste peildatum, vastgesteld op 9 november 2023, waarop de hoogte van de schulden voor het eerst werd beoordeeld. Hoewel er bepaalde uitzonderingen bestaan, zoals voor een eigenwoningschuld of specifieke bankleningen met garantstelling voor betere voorwaarden, blijven de basisprincipes van deze wet gericht op het ontmoedigen van het fiscaal ongunstige lenen boven de vastgestelde grens, zoals verder uitgelegd in documenten zoals de Memorie van Antwoord.
De leengrens van €700.000 is het cruciale omslagpunt binnen de Wet excessief lenen; het overschrijden van dit bedrag heeft directe fiscale gevolgen voor aanmerkelijkbelanghouders. De betekenis ervan is dat leningen die boven deze drempel uitkomen, fiscaal gezien worden als een uitkering van dividend uit uw eigen vennootschap. Dit ‘fictieve’ dividend wordt dan belast met inkomstenbelasting, alsof u het bedrag daadwerkelijk als winst uit de BV heeft ontvangen. Deze maatregel dwingt tot een scherpe financiële planning, waarbij DGA’s hun leningen actief moeten beheren om onverwachte belastingheffingen te voorkomen en zo aan de regels van de Wet excessief lenen te voldoen.
Om te bepalen welke leningen meetellen voor de grens van de Wet excessief lenen van €700.000, kijkt de Belastingdienst naar verschillende schuldverhoudingen met uw eigen vennootschap. Alle directe leningen die u als aanmerkelijkbelanghouder of uw fiscale partner van de BV heeft opgenomen, worden bij elkaar opgeteld.
Hieronder vindt u een overzicht van leningen die meetellen en uitzonderingen:
De Wet excessief lenen telt leningen van uw fiscale partner en andere verbonden personen mee bij het vaststellen van de leengrens van €700.000, om te voorkomen dat de regels worden omzeild. Dit houdt in dat niet alleen uw persoonlijke schulden aan de eigen vennootschap worden beoordeeld, maar ook die van bloed- en aanverwanten in de rechte lijn, zoals (klein)kinderen en (groot)ouders. De wet benadrukt hiermee een collectieve kijk op de leningen binnen de familiekring. Het is dus van belang om gezamenlijk inzicht te hebben in alle leningen van de BV aan deze groep personen, want zo voorkomt u onverwachte fiscale afrekeningen.
De belangrijkste gevolgen van excessief lenen volgens de Wet excessief lenen zijn primair fiscaal van aard. Zoals eerder benoemd, wordt een lening boven de €700.000 gezien als fictief dividend, wat direct leidt tot belastingheffing in box 2 van de inkomstenbelasting. Het grootste risico hiervan is financiële overbelasting voor de aanmerkelijkbelanghouder persoonlijk, aangezien de DGA deze belastingaanslag contant moet kunnen voldoen, zonder dat er daadwerkelijk cash vanuit de BV is uitgekeerd. Dit kan leiden tot onverwachte liquiditeitsproblemen of zelfs de noodzaak om privévermogen aan te spreken. Om deze ongewenste fiscale afrekening te voorkomen, is het cruciaal om proactief te handelen, bijvoorbeeld door de lening deels af te lossen of te herfinancieren met een lening bij een reguliere bank, om zo de schuld bij de eigen vennootschap onder de gestelde grens te brengen.
Wanneer de lening van uw eigen vennootschap boven de €700.000 grens uitkomt door de Wet excessief lenen, heeft dit directe fiscale gevolgen. Het bedrag dat boven deze grens uitkomt, wordt door de Belastingdienst gezien als een ‘fictief regulier voordeel’. Dit fictieve voordeel wordt belast als inkomen uit aanmerkelijk belang in Box 2 van de inkomstenbelasting, alsof u een dividenduitkering heeft ontvangen. Het is daarbij belangrijk om te onthouden dat deze belastingheffing (tegen een tarief van bijvoorbeeld 26,9% voor box 2) de oorspronkelijke schuld niet aflost; de schuld blijft bestaan ondanks de fiscale heffing. Dit kan leiden tot onverwachte liquiditeitsproblemen, omdat u de belasting contant moet betalen zonder dat er daadwerkelijk geld uit de BV vrijkomt. De maatregel heeft geen fiscale gevolgen voor belastingheffing buiten inkomen uit aanmerkelijk belang. Om dubbele belasting te voorkomen, worden schulden die in een eerder jaar al als fictief regulier voordeel zijn belast, uitgesloten van een nieuwe heffing in de daaropvolgende jaren.
De Wet excessief lenen verandert de voorwaarden voor leningen boven de €700.000 van de eigen vennootschap aanzienlijk, waardoor deze structureel minder aantrekkelijk worden. Hoewel de vennootschap zelf misschien geen striktere contractuele eisen stelt, zorgt de wet excessief lenen voor ongunstige fiscale condities die de aantrekkelijkheid drastisch verminderen. Het bedrag boven de grens wordt automatisch als fictief dividend belast in Box 2, wat een onmiddellijke belastingafrekening vereist, terwijl de oorspronkelijke schuld gewoon blijft bestaan. Deze “minder vrijblijvende” voorwaarde dwingt DGA’s de belasting uit eigen middelen te betalen zonder dat er extra cash uit de BV komt, wat kan leiden tot onverwachte liquiditeitsproblemen. Dit in tegenstelling tot een reguliere dividenduitkering, waarbij de uitkering zelf de belastingplicht faciliteert, waardoor excessief lenen een financieel complexere en risicovollere aangelegenheid wordt.
De Wet excessief lenen richt zich op het voorkomen van fiscaal ongunstig lenen door aanmerkelijkbelanghouders bij hun eigen private vennootschap. De wet geldt voor u als u minimaal 5 procent van de aandelen in de BV bezit en legt een limiet op de totale som van uw leningen, die van uw fiscale partner en soms van verbonden personen. Belangrijk voor de toepassing is dat de leengrens van €700.000 die gold, vanaf 2024 wordt verlaagd naar €500.000. Deze drempel omvat alle civielrechtelijke schuldverhoudingen en verplichtingen, inclusief indirecte schulden, om te voorkomen dat de belastingheffing op uitgestelde winsten onnodig wordt vertraagd. Hoewel de maatregel fiscale gevolgen heeft bij overschrijding, verandert de civielrechtelijke status van uw schuld aan de vennootschap, inclusief rente- en aflossingsverplichtingen, hierdoor niet.
Onder de wet excessief lenen worden leningen van verbonden personen meegerekend bij het bepalen of de leengrens van €700.000 wordt overschreden. Dit zijn niet alleen de leningen van uw fiscale partner, maar ook die van bloed- en aanverwanten in de rechte lijn, zoals (klein)kinderen en (groot)ouders, als zij schulden hebben bij uw eigen vennootschap. De wet hanteert een brede kijk op leningen binnen de familiekring om te voorkomen dat de fiscale regels voor excessief lenen worden omzeild door schulden te spreiden. Hierdoor is het van essentieel belang dat u als DGA een compleet en actueel overzicht heeft van alle relevante leningen, inclusief indirecte schulden, die binnen uw familiekring bij de BV uitstaan. Het bewaken van deze gezamenlijke schuld is cruciaal om te voorkomen dat de drempel voor de Wet excessief lenen ongemerkt wordt overschreden en u voor onverwachte fiscale afrekeningen komt te staan.
De Wet excessief lenen is specifiek ontworpen om het lenen van geld bij uw eigen vennootschap fiscaal te reguleren en te ontmoedigen wanneer het bedrag een bepaalde grens overschrijdt. Deze wet is in werking getreden op 1 januari 2023 en is vooral bedoeld voor aanmerkelijkbelanghouders, wat inhoudt dat u minimaal 5 procent van de aandelen in de BV bezit. Aanvankelijk lag de leengrens op €700.000, maar vanaf de peildatum van 31 december 2024 wordt deze verlaagd naar €500.000. Voor deze grens tellen alle civielrechtelijke schuldverhoudingen en verplichtingen mee, inclusief indirecte schulden en de gezamenlijke schulden van u en uw fiscale partner aan de vennootschap, met uitzondering van leningen voor de eigen woning (met hypotheek aan de BV) en bepaalde bankleningen met garantstelling van de BV. Het doel is om te voorkomen dat winsten via leningen onbelast in de vennootschap blijven hangen. Wanneer de som van deze leningen de vastgestelde grens overschrijdt, wordt het bovenmatige deel door de Belastingdienst behandeld als een “regulier voordeel uit aanmerkelijk belang” en belast in Box 2, waardoor het lenen boven de grens fiscaal minder aantrekkelijk wordt. Voor meer gedetailleerde informatie over de toepassing van deze regels, bezoek onze pagina over de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap.
De Wet excessief lenen kende in 2023 nog een leengrens van €700.000, maar vanaf de peildatum van 31 december 2024 is deze grens verlaagd naar €500.000. Dit betekent dat aanmerkelijkbelanghouders reeds moeten anticiperen op deze lagere drempel om ongewenste fiscale afrekeningen te voorkomen. Voor leningen die kwalificeren als eigenwoningschuld blijft echter een belangrijke uitzondering gelden, ook bij de nieuwe grens van €500.000 in 2024. Deze specifieke leningen worden niet meegerekend voor de Wet excessief lenen, mits er een recht van hypotheek aan de BV is verleend en de lening is gebruikt voor de aankoop, verbetering of onderhoud van de eigen woning. Dit is cruciaal voor DGA’s die hun eigen woning via de vennootschap hebben gefinancierd, omdat het hen in staat stelt aanzienlijke bedragen te lenen zonder direct in de fiscale problemen te komen door de nieuwe leenrestricties.
Om de theorie van de Wet excessief lenen concreet te maken, helpen praktische voorbeelden u te begrijpen hoe deze wet uw persoonlijke financiële situatie als aanmerkelijkbelanghouder kan beïnvloeden, specifiek met de huidige leengrens van €500.000. Deze wetgeving is erop gericht het lenen van excessieve bedragen bij uw eigen private vennootschap fiscaal minder aantrekkelijk te maken.
Hier zijn enkele scenario’s die laten zien hoe de Wet excessief lenen in de praktijk werkt:
Om aan de Wet excessief lenen te voldoen, is proactief beheer van uw schulden essentieel. Allereerst is het cruciaal om een actueel overzicht te hebben van alle leningen van de BV aan uzelf, uw fiscale partner en verbonden personen, waarbij een Wet excessief lenen calculator kan helpen bij de berekening. Dit inzicht helpt u te bepalen of uw totale schuld de geldende leengrens overschrijdt (vanaf 31 december 2024 is dit €500.000).
Indien de som van uw leningen de grens overschrijdt, zijn er diverse stappen mogelijk om de schuld te verminderen. Denk hierbij aan het deels afbetalen van de lening, eventueel door de verkoop van privévastgoed of een beleggingsportefeuille aan de vennootschap, of door het cederen van een vordering aan een andere partij. Een andere optie is het herfinancieren van de lening door een externe banklening aan te gaan om de schuld bij de eigen BV af te lossen. Tot slot kan in specifieke gevallen overwogen worden om een lening te herkwalificeren als eigenwoningschuld, mits deze voldoet aan de strikte voorwaarden zoals het verstrekken van een hypotheekrecht aan de BV.
Om uw lening met een Wet excessief lenen calculator te berekenen, voert u de totale som in van alle relevante leningen die u als aanmerkelijkbelanghouder en uw fiscale partner bij uw eigen vennootschap heeft openstaan. De calculator vraagt doorgaans naar leningen van bepaalde verbonden personen en biedt de mogelijkheid om uitzonderingen, zoals een correct gedocumenteerde eigenwoningschuld (met hypotheek aan de BV), uit te sluiten van de berekening. Nadat u deze gegevens heeft ingevoerd, berekent de tool de totale schuld die onder de Wet excessief lenen valt. Vervolgens vergelijkt de calculator dit bedrag met de actuele leengrens van €500.000 (geldig vanaf 31 december 2024) en laat direct zien of u deze grens overschrijdt. Dit inzicht helpt u snel te bepalen welk bedrag mogelijk als ‘fictief regulier voordeel’ wordt belast in Box 2, zodat u proactief maatregelen kunt nemen om fiscale nadelen te voorkomen.
Om fiscale nadelen door de Wet excessief lenen te voorkomen, is een proactieve aanpak essentieel. Het anticiperen op fiscale planning levert aanzienlijk voordeel op in het voorkomen van problemen en geeft u de mogelijkheid om zelf de vermogenstoewijzing te bepalen, ruim voordat de peildatum van 31 december 2024 (met de grens van €500.000) aanbreekt. Daarom is het van groot belang om een actueel en compleet overzicht te hebben van alle leningen die u, uw fiscale partner en eventueel verbonden personen van de eigen vennootschap hebben opgenomen.
Naast een heldere administratie, waarbij preventieve maatregelen in fiscale context latere discussies met de Belastingdienst kunnen voorkomen of vereenvoudigen, is het inwinnen van gespecialiseerd fiscaal advies een slimme zet. Een ervaren belastingadviseur kan helpen bij het navigeren door de complexiteit van de wet, risico’s minimaliseren en ervoor zorgen dat u niet onnodig veel belasting betaalt. Dit zorgt voor een belastingstructuur met zo min mogelijk risico’s, waardoor u besparingsmogelijkheden kunt benutten en ongewenste belastingafrekeningen vermijdt.
Een grondige documentatie en een zorgvuldige administratie zijn essentieel om te voldoen aan de Wet excessief lenen en om problemen met de Belastingdienst te voorkomen. Voor de naleving van deze wet is het cruciaal om alle leningovereenkomsten, afbetalingsschema’s en het doel van de leningen nauwkeurig vast te leggen. Dit geldt vooral voor leningen die kwalificeren als eigenwoningschuld, waarbij het bewijs van de besteding – zoals facturen en bankafschriften – onmisbaar is om de uitzonderingspositie aan te tonen. Ondernemers zijn wettelijk verplicht hun administratie, inclusief alle financiële documenten gerelateerd aan leningen van de eigen vennootschap, minimaal zeven jaar te bewaren, en deze dienen actueel te zijn, voorzien van een duidelijke datum en naam.
De exacte leengrens volgens de Wet excessief lenen bedraagt momenteel €500.000. Deze drempel is cruciaal voor aanmerkelijkbelanghouders en geldt voor de totale som van alle leningen die u, uw fiscale partner en eventuele verbonden personen hebben bij uw eigen vennootschap. Het “exacte” karakter van deze grens betekent dat elke euro die boven dit bedrag uitkomt, directe fiscale gevolgen heeft. Dit bedrag is van kracht sinds de peildatum van 31 december 2024. Alleen leningen die voldoen aan de voorwaarden voor een eigenwoningschuld, zoals het verstrekken van een hypotheekrecht aan de BV, tellen niet mee voor deze limiet.
De wet excessief lenen zorgt ervoor dat leningen van uw fiscale partner en bepaalde verbonden personen worden samengevoegd met uw eigen schulden, om zo een totale ‘gezamenlijke schuld’ aan de vennootschap te vormen. Deze collectieve schuld – bestaande uit alle leningen van uzelf, uw fiscale partner en bloed- of aanverwanten in de rechte lijn die ook bij de BV lenen – wordt vervolgens beoordeeld tegen de actuele leengrens van €500.000. Het is cruciaal te begrijpen dat u als aanmerkelijkbelanghouder verantwoordelijk blijft voor de fiscale gevolgen van deze gezamenlijke schuld mocht deze de grens overschrijden, dan wordt het meerdere als fictief dividend bij u belast, ongeacht welk familielid welk deel van de lening heeft opgenomen. Dit vereist een proactieve en transparante aanpak binnen de familiekring om verrassingen te voorkomen.
De Wet excessief lenen kent specifieke uitzonderingen waardoor bepaalde leningen buiten de reikwijdte van de wet vallen. De belangrijkste uitzondering betreft de eigenwoningschuld, waarbij leningen voor de aankoop, verbetering of onderhoud van uw eigen woning niet meetellen voor de leengrens van €500.000. Cruciaal hierbij is dat voor leningen die vanaf 2023 zijn aangegaan, een recht van hypotheek aan de BV verplicht is om als uitzondering te gelden; voor eerdere leningen was dit niet altijd noodzakelijk. Echter, leningen voor andere woningen, zoals panden die u verhuurt aan studenten of expats, komen niet in aanmerking voor deze uitzondering en tellen wél mee. Daarnaast tellen leningen die u rechtstreeks bij een bank afsluit niet mee, zelfs als uw vennootschap uitsluitend garant staat om u gunstigere voorwaarden (zoals een lagere rente) te bieden. Tot slot is het van belang te weten dat leningen aan bloed- of aanverwanten buiten de rechte lijn, zoals broers, zussen, neven en nichten, evenmin onder de regeling van de Wet excessief lenen vallen.
Wanneer de leengrens van de Wet excessief lenen wordt overschreden, is het primaire fiscale gevolg dat het bedrag boven deze drempel door de Belastingdienst wordt aangemerkt als een ‘fictief regulier voordeel’. Dit fictieve voordeel wordt vervolgens belast als inkomen uit aanmerkelijk belang in Box 2 van de inkomstenbelasting, alsof u daadwerkelijk een dividenduitkering heeft ontvangen. Dit kan leiden tot onverwachte liquiditeitsproblemen, omdat u de belasting contant moet voldoen terwijl de oorspronkelijke schuld aan de vennootschap gewoon blijft bestaan. Bovendien kan de Belastingdienst opleggen grote fiscale gevolgen inclusief boetes indien een lening als excessief of onzakelijk wordt vastgesteld, wat een extra financiële last vormt naast de Box 2-heffing. Dit onderstreept het belang van proactief beheer om dergelijke onvoorziene fiscale afrekeningen te voorkomen.
Lening.com helpt bij het aanvragen van leningen binnen de regels door u te verbinden met kredietverstrekkers die onder toezicht staan van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB), en doordat Lening.com zelf over een Wft-vergunning beschikt. Dit garandeert dat u altijd te maken heeft met betrouwbare partijen die zich houden aan strikte wettelijke kaders voor verantwoord lenen. Ons online platform biedt een maatwerk overzicht van passende leningen met heldere voorwaarden, zodat u weloverwogen keuzes kunt maken die aansluiten bij uw financiële situatie en de geldende wetgeving, zoals de Wet excessief lenen. Daarnaast staan onze gecertificeerde specialisten klaar om u te ondersteunen en te begeleiden bij het vinden en aanvragen van de lening die het beste past, waarbij zij ook advies kunnen geven over de implicaties van complexe regelgeving op uw leningaanvraag.